Quy định về PCCC đối với nhà trọ: Chủ trọ cần biết tránh phạt oan

4.7/5 - (25 đánh giá)

Quy định về PCCC đối với nhà trọ năm 2026 có những thay đổi đáng chú ý về trách nhiệm quản lý, trang bị phương tiện chữa cháy và thủ tục nghiệm thu công trình. Tuy nhiên, không phải nhà trọ nào cũng phải lắp đặt cùng một hệ thống PCCC hoặc thực hiện thủ tục thẩm định thiết kế.

Vậy nhà trọ cần đáp ứng điều kiện gì, phải trang bị những thiết bị nào và vi phạm sẽ bị xử phạt ra sao? PCCC Ngày Đêm sẽ tổng hợp những yêu cầu quan trọng theo quy định hiện hành, giúp chủ nhà trọ chủ động kiểm tra và khắc phục các nguy cơ mất an toàn.

Căn cứ pháp lý về quy định PCCC nhà trọ, nhà ở cho thuê

Các yêu cầu về phòng cháy chữa cháy đối với nhà trọ được quy định trong nhiều văn bản pháp luật và quy chuẩn kỹ thuật.

Quy định về PCCC đối với nhà trọ
Lắp đặt hệ thống báo cháy tự động ở nhà trọ

Những văn bản, cơ sở pháp lý căn cứ quan trọng gồm:

  • Luật PCCC và CNCH số 55/2024/QH15: Quy định trách nhiệm của chủ cơ sở, hộ gia đình và yêu cầu bảo đảm an toàn phòng cháy chữa cháy.
  • Nghị định 105/2025/NĐ-CP: Hướng dẫn thực hiện Luật PCCC và CNCH, xác định danh mục cơ sở thuộc diện quản lý và công trình phải thẩm định thiết kế PCCC.
  • Nghị định 347/2026/NĐ-CP: Sửa đổi, bổ sung một số quy định về PCCC, có hiệu lực từ ngày 15/9/2026.
  • QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023: Quy định an toàn cháy cho nhà và công trình, bao gồm yêu cầu thoát nạn, ngăn cháy lan và giải pháp kết cấu.
  • QCVN 10:2025/BCA: Quy định trang bị, bố trí phương tiện PCCC và cứu nạn cứu hộ, có hiệu lực từ ngày 30/12/2025.
  • Nghị định 106/2025/NĐ-CP: Quy định xử phạt vi phạm hành chính về PCCC và CNCH, đã được sửa đổi, bổ sung.

Khi áp dụng, cần xác định nhà trọ là nhà ở kết hợp kinh doanh, nhà cho thuê phòng độc lập, nhà ở nhiều tầng nhiều căn hộ hay công trình lưu trú thuộc nhóm công năng khác. Mỗi loại hình có thể áp dụng những yêu cầu kỹ thuật khác nhau.

Đối với nhà trọ đã được xây dựng, đưa vào sử dụng từ trước, chủ cơ sở còn phải xem xét quy định chuyển tiếp và thời điểm áp dụng các tiêu chuẩn, quy chuẩn tương ứng.

Nhà trọ có phải xin phép phòng cháy chữa cháy không?

Không phải nhà trọ nào cũng phải xin giấy phép PCCC. Hiện nay, pháp luật không quy định một loại giấy phép PCCC chung bắt buộc đối với tất cả nhà trọ, nhà cho thuê.

Tuy nhiên, nhà trọ có quy mô, số tầng hoặc công năng thuộc diện quy định vẫn phải thực hiện thẩm định thiết kế và nghiệm thu PCCC trước khi đưa vào sử dụng, theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP và Nghị định 347/2026/NĐ-CP.

Đối với nhà trọ không thuộc diện phải thẩm định thiết kế, chủ cơ sở vẫn có trách nhiệm bảo đảm lối thoát nạn, an toàn điện, trang bị phương tiện chữa cháy và duy trì các điều kiện PCCC theo quy định.

Quy định về PCCC đối với nhà trọ
Chủ trọ có trách nhiệm bảo đảm an toàn điện trong tòa nhà

Quy định về phòng cháy chữa cháy đối với nhà trọ, nhà cho thuê

Theo quy định hiện hành, nhà trọ và nhà cho thuê phải bảo đảm các điều kiện an toàn PCCC phù hợp với công năng, quy mô và đặc điểm công trình. Trong đó, chủ cơ sở cần chú ý đến lối thoát nạn, khu vực để xe, phương tiện chữa cháy và hồ sơ quản lý PCCC.

Quy định về lối thoát nạn và khu vực để xe tại nhà trọ

Lối thoát nạn tại nhà trọ phải đáp ứng yêu cầu theo QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023, bảo đảm người thuê có thể nhanh chóng di chuyển ra khu vực an toàn khi xảy ra cháy.

Hành lang, cầu thang và cửa thoát nạn phải thông thoáng, không bị hàng hóa hoặc xe máy cản trở. Số lượng lối thoát nạn được xác định theo quy mô, chiều cao và công năng công trình, không bắt buộc mọi nhà trọ đều phải có hai cầu thang.

Khu vực để xe cần bảo đảm an toàn điện, kiểm soát nguồn nhiệt và vị trí sạc xe điện. Trường hợp có nguy cơ cháy lan vào lối thoát nạn, phải áp dụng giải pháp ngăn cháy, ngăn khói phù hợp.

Quy định về PCCC đối với nhà trọ
Lối thoát nạn tại nhà trọ cấp 4

Quy định về trang thiết bị PCCC bắt buộc phải có

Theo QCVN 10:2025/BCA, nhà trọ phải trang bị phương tiện PCCC phù hợp với công năng, quy mô và mức độ nguy hiểm cháy. Các hạng mục có thể bao gồm bình chữa cháy, thiết bị báo cháy, hệ thống chữa cháy, đèn chiếu sáng sự cố và biển chỉ dẫn thoát nạn.

Đèn chiếu sáng sự cố tại nhà trọ
Đèn chiếu sáng sự cố tại nhà trọ

Không phải mọi nhà trọ đều bắt buộc lắp đặt hệ thống báo cháy hoặc chữa cháy tự động. Yêu cầu cụ thể được xác định theo số tầng, tổng diện tích sàn và loại hình công trình.

Các thiết bị phải được bố trí đúng vị trí, dễ tiếp cận và kiểm tra, bảo dưỡng theo quy định để bảo đảm khả năng hoạt động khi xảy ra sự cố.

Quy định về hồ sơ về phòng cháy chữa cháy

Đối với nhà trọ thuộc diện quản lý về PCCC, chủ cơ sở cần lập và lưu giữ hồ sơ theo quy định. Tùy trường hợp, hồ sơ có thể bao gồm:

  • Nội quy PCCC, biển báo và chỉ dẫn an toàn.
  • Phương án chữa cháy, cứu nạn cứu hộ.
  • Tài liệu phân công trách nhiệm và kiểm tra an toàn PCCC.
  • Hồ sơ quản lý, bảo dưỡng phương tiện chữa cháy.
  • Hồ sơ thiết kế, nghiệm thu PCCC nếu thuộc diện bắt buộc.
Quy định về PCCC đối với nhà trọ
Nội quy PCCC tại nhà trọ

Thành phần hồ sơ cụ thể phụ thuộc vào quy mô và loại hình nhà trọ. Chủ cơ sở có thể tham khảo bài viết “Hồ sơ PCCC gồm những gì?” để tìm hiểu chi tiết.

Nhà trọ cần trang bị những thiết bị PCCC nào?

Việc trang bị thiết bị PCCC cần đáp ứng khả năng phát hiện cháy sớm, xử lý đám cháy ban đầu và hỗ trợ người thuê thoát nạn an toàn.

Tùy quy mô, công năng và yêu cầu áp dụng, các phương tiện thường được xem xét gồm:

  • Bình chữa cháy: Bố trí tại hành lang, khu để xe và những vị trí phù hợp. Chủng loại, số lượng và khoảng cách di chuyển phải đáp ứng nguy cơ cháy.
  • Thiết bị báo cháy: Có thể gồm đầu báo khói, đầu báo nhiệt, chuông báo cháy và tủ trung tâm theo hệ thống được yêu cầu.
  • Đèn chiếu sáng sự cố: Hỗ trợ nhận biết lối đi và di chuyển khi mất nguồn điện thông thường.
  • Biển chỉ dẫn thoát nạn: Giúp người thuê xác định hướng di chuyển đến lối ra an toàn.
  • Phương tiện cứu nạn, cứu hộ: Trang bị theo yêu cầu của loại hình và quy mô công trình.
  • Hệ thống chữa cháy, cấp nước chữa cháy: Áp dụng khi công trình đáp ứng các tiêu chí bắt buộc tương ứng.
Quy định về PCCC đối với nhà trọ
Lắp đặt đàu báo cháy tại nhà trọ

Đối với bình chữa cháy, việc đặt bình ở nơi dễ thấy nhưng quá xa các phòng thuê vẫn có thể không đáp ứng yêu cầu. Cần xác định khoảng cách tiếp cận theo tuyến di chuyển thực tế.

Hệ thống báo cháy cũng phải phù hợp với môi trường sử dụng. Chẳng hạn, vị trí có hơi nước, bụi hoặc nhiệt thường xuyên cần được lựa chọn thiết bị phát hiện phù hợp để hạn chế báo động giả.

Ngoài trang bị ban đầu, chủ cơ sở phải thực hiện kiểm tra và bảo dưỡng theo quy định, hướng dẫn kỹ thuật. Thiết bị không hoạt động, hết khả năng sử dụng hoặc bị che khuất sẽ làm giảm đáng kể hiệu quả xử lý sự cố.

Quy định PCCC nhà trọ theo số tầng, diện tích

Số tầng và diện tích là những tiêu chí quan trọng khi xác định yêu cầu PCCC, nhưng không phải yếu tố duy nhất. Cùng một số tầng, nhà cho thuê phòng và nhà ở nhiều tầng nhiều căn hộ có thể thuộc những nhóm công năng khác nhau.

Vì vậy, cách phân chia dưới đây giúp chủ nhà trọ hình dung các vấn đề cần kiểm tra, không phải bảng phân loại pháp lý cố định áp dụng cho mọi nhà trọ.

Nhà trọ dưới 3 tầng

Nhà trọ cấp 4, nhà trọ hai hoặc ba tầng thường có quy mô nhỏ, số lượng phòng và người thuê hạn chế hơn công trình cao tầng. Đối với loại nhà này, chủ cơ sở cần tập trung vào hệ thống điện an toàn, lối thoát nạn, bình chữa cháy và khả năng tiếp cận khi xảy ra sự cố.

Nếu nhà vừa có không gian sinh hoạt gia đình vừa cho thuê phòng, cần xác định có thuộc loại nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh hay không.

Theo hướng dẫn của Bộ Công an, trường hợp nhà ở kết hợp kinh doanh có tổng diện tích phục vụ sản xuất, kinh doanh từ 50 m² trở lên có thể thuộc diện quản lý về PCCC theo danh mục và điều kiện áp dụng.

Do đó, nhà trọ ít tầng không đồng nghĩa được miễn toàn bộ trách nhiệm quản lý hoặc trang bị phương tiện PCCC.

Nhà trọ 4-7 tầng

Nhà trọ từ 4 đến 7 tầng thường có mật độ người ở lớn, nhiều phòng cho thuê và tuyến thoát nạn theo phương đứng dài hơn.

Khi đánh giá yêu cầu PCCC, chủ cơ sở cần xác định rõ chiều cao PCCC, tổng diện tích sàn, công năng và cách tổ chức các tầng.

Những nội dung cần đặc biệt chú ý gồm:

  • Khả năng thoát nạn qua hành lang, cầu thang và cửa ra.
  • Giải pháp hạn chế khói, lửa lan vào tuyến thoát nạn.
  • Phương tiện báo cháy và chữa cháy theo ngưỡng áp dụng.
  • An toàn điện, khu để xe và khu vực sạc xe điện.
  • Yêu cầu thẩm định thiết kế, nghiệm thu nếu thuộc danh mục quy định.

Ví dụ, một nhà trọ 5 tầng với các phòng cho thuê độc lập không thể được đánh giá chỉ dựa trên số tầng. Cần xem xét thêm diện tích, công năng được xác định trong hồ sơ xây dựng và những điều kiện liên quan.

Quy định về PCCC đối với nhà trọ
Quy định về PCCC đối với nhà trọ 4 tầng

Chủ đầu tư không nên dựa vào các hướng dẫn cũ khẳng định tất cả nhà trọ từ 4 đến 7 tầng đều không phải thẩm định thiết kế PCCC.

Nhà trọ từ 7 tầng trở lên

Nhà trọ từ 7 tầng trở lên cần được đánh giá kỹ về thoát nạn, khả năng tiếp cận chữa cháy và mức độ bảo vệ của các hệ thống kỹ thuật.

Với loại công trình này, cần đối chiếu danh mục thẩm định thiết kế PCCC theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP đã được sửa đổi, cùng quy chuẩn áp dụng cho đúng loại hình.

Các yêu cầu có thể liên quan đến hệ thống báo cháy, chữa cháy, nguồn nước, đường tiếp cận cho lực lượng chữa cháy, phân chia khoang cháy và bảo vệ lối thoát nạn

Một điểm cần cập nhật là từ ngày 15/9/2026, thủ tục cơ quan Công an kiểm tra và cấp văn bản chấp thuận nghiệm thu theo cơ chế cũ đã bị bãi bỏ. Tuy nhiên, công trình thuộc diện phải nghiệm thu vẫn phải được chủ đầu tư tổ chức nghiệm thu đầy đủ trước khi đưa vào hoạt động.

Đối với nhà trọ nhiều tầng đang vận hành, chủ cơ sở nên rà soát cả hiện trạng kỹ thuật lẫn hồ sơ pháp lý để xác định những nội dung cần cải tạo hoặc bổ sung.

Mức phạt đối với chủ trọ vi phạm quy định về PCCC đối với nhà trọ

Các hành vi vi phạm quy định về PCCC đối với nhà trọ có thể bị xử phạt theo Nghị định 106/2025/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 347/2026/NĐ-CP.

Mức xử phạt phụ thuộc vào hành vi cụ thể, tính chất vi phạm và đối tượng bị xử phạt. Không có một mức phạt chung áp dụng cho mọi nhà trọ thiếu điều kiện an toàn cháy.

Một số mức phạt được quy định như sau :

  • Không trang bị phương tiện chữa cháy thông dụng theo quy định: 3–5 triệu đồng.
  • Trang bị phương tiện chữa cháy thông dụng không bảo đảm quy định: 1–2 triệu đồng.
  • Không ban hành hoặc niêm yết nội quy, biển báo PCCC khi thuộc diện bắt buộc: Có thể bị phạt theo quy định về nội quy, biển báo và biển chỉ dẫn.
  • Không trang bị, lắp đặt hệ thống báo cháy, chữa cháy thuộc diện bắt buộc: Có thể bị xử phạt với mức tiền cao hơn tùy hành vi cụ thể.
  • Không bảo đảm điều kiện thoát nạn: Bị xử lý theo quy định về thoát nạn trong PCCC và mức độ vi phạm.
  • Không có giải pháp ngăn cháy phù hợp đối với khu vực sạc xe điện thuộc diện yêu cầu: Có thể bị xử phạt theo quy định tương ứng.

Cần lưu ý, mức phạt đối với tổ chức có thể khác mức phạt đối với cá nhân.

Ngoài tiền phạt, cơ sở có thể bị yêu cầu khắc phục vi phạm, đình chỉ hoạt động khi có căn cứ theo pháp luật. Nếu sự cố cháy gây hậu quả nghiêm trọng, người có trách nhiệm còn có thể phải chịu trách nhiệm dân sự hoặc hình sự.

Để hạn chế vi phạm, chủ nhà trọ nên thường xuyên kiểm tra lối thoát nạn, phương tiện chữa cháy và tình trạng hệ thống điện thay vì chỉ bổ sung thiết bị khi có đoàn kiểm tra.

Dịch vụ tư vấn, thi công PCCC nhà trọ tại PCCC Ngày Đêm

Đáp ứng đúng quy định PCCC nhà trọ đòi hỏi phải đánh giá đồng thời công năng, quy mô công trình, hiện trạng thiết bị và những nguy cơ phát sinh trong quá trình sử dụng.

Đối với nhà trọ đã hoạt động lâu năm, việc cải tạo hệ thống PCCC, bổ sung phương tiện báo cháy hoặc điều chỉnh lối thoát nạn cần được triển khai theo giải pháp phù hợp với kết cấu hiện hữu.

Quy định về PCCC đối với nhà trọ
Cải tạo hệ thống PCCC nhà trọ đã cũ

PCCC Ngày Đêm cung cấp dịch vụ tư vấn, thiết kế, thi công, sửa chữa và bảo trì hệ thống PCCC cho nhà trọ, nhà cho thuê và các công trình dân dụng.

Các hạng mục hỗ trợ tập trung vào:

  • Khảo sát hiện trạng: Kiểm tra hệ thống báo cháy, chữa cháy, tuyến thoát nạn và các vị trí có nguy cơ mất an toàn.
  • Tư vấn giải pháp: Xác định những hạng mục cần bổ sung, cải tạo theo yêu cầu kỹ thuật và quy mô công trình.
  • Thi công hệ thống PCCC: Lắp đặt hoặc cải tạo hệ thống báo cháy, chữa cháy và các hạng mục thuộc phạm vi thiết kế.
  • Bảo trì, sửa chữa: Kiểm tra, xử lý sự cố và duy trì khả năng vận hành của hệ thống hiện có.

Bên cạnh đó, PCCC Ngày Đêm hỗ trợ chủ cơ sở rà soát tài liệu kỹ thuật, chuẩn bị hồ sơ và phối hợp các công việc liên quan đến nghiệm thu theo quy định.

Liên hệ PCCC Ngày Đêm qua hotline 0919 297 776 để được tư vấn, khảo sát hiện trạng và đề xuất giải pháp PCCC phù hợp với nhà trọ.

Thi công hệ thống báo cháy cho nhà trọ
Thi công hệ thống báo cháy cho nhà trọ

Quy định về PCCC đối với nhà trọ yêu cầu chủ cơ sở chú trọng an toàn điện, lối thoát nạn, phương tiện chữa cháy, hồ sơ quản lý và các nghĩa vụ kỹ thuật theo quy mô công trình.

Điều quan trọng là phải xác định đúng loại hình nhà cho thuê và các tiêu chí pháp lý áp dụng, thay vì chỉ dựa vào số tầng hoặc số phòng. Chủ động rà soát và khắc phục nguy cơ cháy nổ giúp bảo vệ người thuê, giảm thiệt hại và hạn chế những vi phạm không đáng có.

Liên hệ