Nhiều hộ kinh doanh cá thể vẫn còn băn khoăn không biết cơ sở của mình có thuộc diện bắt buộc phải lập hồ sơ phòng cháy chữa cháy hay không, cũng như cần chuẩn bị những giấy tờ gì để đáp ứng quy định của pháp luật. Trên thực tế, không ít chủ cơ sở chỉ đến khi cơ quan chức năng kiểm tra mới phát hiện hồ sơ PCCC còn thiếu hoặc chưa đúng quy định, dẫn đến mất nhiều thời gian bổ sung, thậm chí có thể bị xử lý vi phạm hành chính.
Vì vậy, việc nắm rõ các quy định về hồ sơ PCCC ngay từ đầu sẽ giúp hộ kinh doanh chủ động hoàn thiện thủ tục pháp lý, đảm bảo hoạt động kinh doanh diễn ra thuận lợi và an toàn. Trong bài viết này, PCCC Ngày Đêm sẽ cung cấp đầy đủ thông tin về những hộ kinh doanh bắt buộc phải lập hồ sơ PCCC, các giấy tờ cần chuẩn bị, quy trình khi nộp hồ sơ PCCC hộ kinh doanh và những lưu ý quan trọng để giúp chủ cơ sở dễ dàng tuân thủ đúng quy định hiện hành.
Những hộ kinh doanh nào bắt buộc phải có hồ sơ quản lý PCCC
Theo Phụ lục I Nghị định 136/2020/NĐ-CP, nhiều loại hình cơ sở kinh doanh thuộc diện quản lý về phòng cháy và chữa cháy phải xây dựng và lưu giữ hồ sơ quản lý PCCC theo quy định. Hồ sơ này là căn cứ để theo dõi công tác phòng cháy chữa cháy, phục vụ kiểm tra của cơ quan chức năng và đảm bảo công trình đáp ứng các yêu cầu về an toàn.
Một số loại hình hộ kinh doanh bắt buộc phải có hồ sơ PCCC gồm:
- Nhà trẻ, trường mầm non, trường mẫu giáo, cơ sở giáo dục và trung tâm đào tạo.

- Phòng khám đa khoa, phòng khám chuyên khoa và các cơ sở khám chữa bệnh.
- Cơ sở kinh doanh karaoke, vũ trường, quán bar, thẩm mỹ viện, spa và cơ sở massage.
- Nhà hàng, quán ăn, cửa hàng bách hóa, siêu thị, cửa hàng tiện lợi và cửa hàng điện máy.
- Khách sạn, nhà nghỉ, nhà khách, homestay, nhà trọ và các cơ sở lưu trú.
- Trung tâm thể dục thể thao, phòng gym, yoga, bể bơi và các cơ sở thể thao khác.
- Bảo tàng, thư viện, nhà sách, nhà triển lãm, cơ sở tôn giáo và các địa điểm tập trung đông người.
- Cửa hàng kinh doanh, sửa chữa và bảo dưỡng ô tô, xe máy.
- Gara ô tô và bãi trông giữ xe.
- Cửa hàng kinh doanh xăng dầu, khí đốt, gas và các chất lỏng dễ cháy.
- Kho hàng, bãi chứa hàng hóa, vật tư hoặc phế liệu có diện tích từ 500 m² trở lên, cũng như các cơ sở sản xuất, bảo quản hoặc sử dụng chất dễ cháy, chất nổ.
- Nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh hàng hóa hoặc vật liệu dễ cháy của hộ gia đình.
Ngược lại, một số hộ kinh doanh quy mô nhỏ, ít nguy cơ cháy nổ như salon tóc, tiệm may, cửa hàng sửa quần áo, các dịch vụ làm việc tại nhà hoặc giao hàng thường không thuộc diện quản lý về phòng cháy chữa cháy theo quy định.
Tuy nhiên, nếu hộ kinh doanh hoạt động trong các lĩnh vực như nhà hàng, quán ăn, cửa hàng tạp hóa, siêu thị mini hoặc các loại hình thuộc danh mục quản lý, thì vẫn phải thực hiện đầy đủ các yêu cầu về PCCC, bao gồm việc lập và lưu giữ hồ sơ quản lý phòng cháy chữa cháy theo quy định của pháp luật.

Điều kiện cấp giấy chứng nhận phòng cháy chữa cháy đối với hộ kinh doanh cá thể
Để được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện về phòng cháy và chữa cháy (đối với các cơ sở thuộc diện phải đáp ứng điều kiện theo quy định), hộ kinh doanh cần đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về an toàn PCCC theo pháp luật. Cụ thể như sau:
- Có đầy đủ nội quy, biển báo và sơ đồ PCCC: Cơ sở phải trang bị nội quy phòng cháy chữa cháy, biển cấm, biển báo, sơ đồ thoát nạn và các biển chỉ dẫn cần thiết theo đúng quy chuẩn hoặc hướng dẫn của Bộ Công an.

- Có lực lượng PCCC cơ sở: Người phụ trách hoặc lực lượng phòng cháy chữa cháy tại chỗ phải được tập huấn nghiệp vụ, sẵn sàng xử lý các tình huống cháy nổ ban đầu theo quy định.
- Có phương án chữa cháy: Cơ sở phải xây dựng phương án chữa cháy và được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt đối với những trường hợp pháp luật yêu cầu.
- Đảm bảo an toàn về điện và nguồn nhiệt: Hệ thống điện, chống sét, chống tĩnh điện cùng các thiết bị sử dụng điện, nguồn lửa và nguồn nhiệt phải được lắp đặt, vận hành đúng quy chuẩn kỹ thuật nhằm hạn chế nguy cơ cháy nổ.
- Trang bị đầy đủ hệ thống và phương tiện PCCC: Tùy theo quy mô và loại hình kinh doanh, cơ sở cần có hệ thống báo cháy, chữa cháy, đèn chiếu sáng sự cố, đèn chỉ dẫn thoát nạn, phương tiện chữa cháy, phương tiện cứu nạn cứu hộ, nguồn nước chữa cháy và lối thoát nạn đáp ứng các tiêu chuẩn hiện hành.
- Hoàn thành thẩm duyệt và nghiệm thu PCCC (nếu thuộc diện bắt buộc): Đối với các công trình thuộc danh mục phải thẩm duyệt thiết kế và nghiệm thu về phòng cháy chữa cháy theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP, chủ đầu tư phải có đầy đủ hồ sơ thẩm duyệt thiết kế và văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu của cơ quan Cảnh sát PCCC trước khi đưa công trình vào hoạt động.
Việc đáp ứng đầy đủ các điều kiện trên không chỉ giúp hộ kinh doanh tuân thủ quy định của pháp luật mà còn góp phần hạn chế nguy cơ cháy nổ, bảo vệ an toàn cho con người, tài sản và hoạt động kinh doanh lâu dài.
Xem thêm:
Hướng dẫn bảo trì cửa chống cháy định kỳ chi tiết, làm tăng tuổi thọ
Quy trình bảo trì hệ thống chữa cháy tự động Sprinkler chuẩn TCVN7336
Bảo dưỡng, Bảo trì hệ thống chữa cháy khí chuẩn kỹ thuật TCVN 3890
Quy trình bảo trì đầu báo cháy định kỳ, ngăn chặn báo cháy giả
Hồ sơ PCCC hộ kinh doanh cá thể được quy định như thế nào?
Đối với các hộ kinh doanh thuộc diện quản lý về phòng cháy và chữa cháy, chủ cơ sở cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định để chứng minh đã đáp ứng các điều kiện an toàn PCCC. Quá trình thực hiện thường gồm 3 bước: chuẩn bị và nộp hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ, và nhận kết quả giải quyết.
Bước 1. Chuẩn bị và nộp hồ sơ PCCC hộ kinh doanh
Tùy theo loại hình và quy mô kinh doanh, hồ sơ PCCC có thể bao gồm các giấy tờ sau:
- Đơn đề nghị cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện về phòng cháy và chữa cháy.
- Bản sao giấy chứng nhận hoặc các văn bản liên quan đến thẩm duyệt thiết kế PCCC (nếu thuộc diện phải thẩm duyệt).
- Văn bản nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy đối với công trình mới xây dựng hoặc cải tạo (nếu có).
- Bản sao biên bản kiểm tra an toàn phòng cháy và chữa cháy.
- Danh mục các phương tiện phòng cháy chữa cháy và phương tiện cứu nạn, cứu hộ đã được trang bị tại cơ sở.
- Phương án chữa cháy của hộ kinh doanh theo quy định.
- Quyết định thành lập đội phòng cháy chữa cháy cơ sở (đối với trường hợp phải thành lập lực lượng PCCC cơ sở).
- Danh sách những người đã được huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy và chữa cháy.
Sau khi chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, chủ hộ kinh doanh nộp hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền để được xem xét, giải quyết.

Bước 2. Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ
Cơ quan có thẩm quyền sẽ kiểm tra tính đầy đủ và hợp lệ của hồ sơ. Nếu hồ sơ đáp ứng yêu cầu, cơ quan tiếp nhận sẽ cấp giấy biên nhận và tiến hành xử lý theo quy định. Trường hợp hồ sơ còn thiếu hoặc chưa đúng, chủ cơ sở sẽ được hướng dẫn bổ sung, hoàn thiện.

Bước 3. Nhận kết quả
Sau khi hồ sơ được thẩm định và đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định, cơ quan có thẩm quyền sẽ cấp kết quả cho hộ kinh doanh. Chủ cơ sở cần lưu giữ đầy đủ hồ sơ để phục vụ công tác quản lý và xuất trình khi cơ quan chức năng kiểm tra
Một số lưu ý khi nộp hồ sơ phòng cháy chữa cháy hộ kinh doanh
Nếu ủy quyền cho cá nhân hoặc đơn vị khác thực hiện thủ tục, bạn cần có văn bản ủy quyền hợp lệ kèm theo hồ sơ.
Đối với một số công trình thuộc diện phải thẩm duyệt thiết kế PCCC, chủ đầu tư phải thực hiện các thủ tục thẩm duyệt, nghiệm thu theo quy định trước khi đưa công trình vào sử dụng.
Hồ sơ PCCC hộ kinh doanh cần được chuẩn bị đầy đủ, chính xác để tránh phải bổ sung nhiều lần, làm kéo dài thời gian giải quyết thủ tục.

Mẫu hồ sơ PCCC cho hộ kinh doanh cá thể đầy đủ, chi tiết
Đối với các hộ kinh doanh thuộc diện quản lý về phòng cháy và chữa cháy, chủ cơ sở cần xây dựng và lưu giữ đầy đủ hồ sơ PCCC theo quy định của pháp luật. Hồ sơ này là căn cứ để chứng minh cơ sở đã thực hiện các yêu cầu về an toàn phòng cháy chữa cháy, đồng thời phục vụ công tác kiểm tra của cơ quan chức năng.
Tùy theo quy mô, loại hình hoạt động và việc công trình có thuộc diện thẩm duyệt, nghiệm thu về PCCC hay không, hồ sơ có thể bao gồm các tài liệu sau:
1. Văn bản đề nghị hoặc hồ sơ thực hiện thủ tục hành chính về PCCC (nếu thuộc trường hợp phải thực hiện)
Đối với các thủ tục như thẩm duyệt thiết kế, nghiệm thu về PCCC hoặc các thủ tục khác theo quy định, chủ cơ sở cần chuẩn bị đơn đề nghị theo mẫu do cơ quan có thẩm quyền ban hành.
2. Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh hoặc Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp
Đây là tài liệu chứng minh tư cách pháp lý của cơ sở kinh doanh. Bản sao cần còn hiệu lực và được chuẩn bị theo yêu cầu của cơ quan tiếp nhận hồ sơ.
3. Hồ sơ thẩm duyệt thiết kế về phòng cháy và chữa cháy (nếu thuộc diện phải thẩm duyệt)
Đối với công trình thuộc danh mục phải thẩm duyệt theo quy định, hồ sơ cần có văn bản thẩm duyệt thiết kế PCCC và các tài liệu liên quan do cơ quan Cảnh sát PCCC cấp.

4. Văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy (nếu thuộc diện phải nghiệm thu)
Những công trình mới xây dựng, cải tạo hoặc thay đổi công năng thuộc diện phải nghiệm thu chỉ được đưa vào hoạt động sau khi đã có văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu về PCCC của cơ quan có thẩm quyền.
5. Danh mục phương tiện phòng cháy chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ
Chủ cơ sở cần lập danh sách các phương tiện đã được trang bị như bình chữa cháy, hệ thống báo cháy, hệ thống chữa cháy, đèn chiếu sáng sự cố, đèn chỉ dẫn thoát nạn, họng nước chữa cháy, mặt nạ phòng độc và các thiết bị cứu nạn, cứu hộ khác (nếu có).

6. Phương án chữa cháy của cơ sở
Phương án chữa cháy phải được xây dựng theo quy định, nêu rõ đặc điểm của cơ sở, các tình huống cháy có thể xảy ra, phương án xử lý, phân công nhiệm vụ và cách phối hợp với lực lượng Cảnh sát PCCC khi có sự cố.

7. Quyết định thành lập đội phòng cháy và chữa cháy cơ sở (nếu thuộc trường hợp phải thành lập)
Đối với những cơ sở thuộc diện phải tổ chức lực lượng PCCC cơ sở theo quy định, chủ cơ sở cần ban hành quyết định thành lập đội PCCC và phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên.
8. Danh sách lực lượng PCCC cơ sở
Hồ sơ cần kèm theo danh sách các thành viên đội PCCC cơ sở hoặc những người được giao nhiệm vụ thực hiện công tác phòng cháy chữa cháy tại đơn vị.
9. Hồ sơ huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy và chữa cháy
Các thành viên lực lượng PCCC cơ sở phải được huấn luyện nghiệp vụ theo quy định. Hồ sơ nên lưu giữ giấy chứng nhận hoặc tài liệu chứng minh đã tham gia khóa huấn luyện để phục vụ công tác kiểm tra khi cần thiết.
Ngoài các tài liệu trên, tùy từng loại hình kinh doanh, cơ quan có thẩm quyền có thể yêu cầu bổ sung một số hồ sơ khác liên quan đến công tác quản lý và an toàn phòng cháy chữa cháy. Vì vậy, trước khi thực hiện thủ tục, chủ hộ kinh doanh nên rà soát quy định áp dụng đối với loại hình cơ sở của mình hoặc tham khảo ý kiến từ đơn vị tư vấn PCCC có chuyên môn để chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và đúng quy định.

Việc lập hồ sơ PCCC cho hộ kinh doanh cá thể không chỉ giúp cơ sở tuân thủ đúng quy định của pháp luật mà còn là cơ sở để quản lý công tác phòng cháy chữa cháy, hạn chế rủi ro và bảo vệ an toàn cho người, tài sản trong quá trình kinh doanh. Chủ hộ nên chủ động xác định loại hình kinh doanh của mình có thuộc diện quản lý về PCCC hay không để chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tránh những sai sót khi cơ quan chức năng kiểm tra.
Nếu bạn chưa biết cơ sở của mình có phải lập hồ sơ PCCC, chưa rõ cần chuẩn bị những giấy tờ nào hoặc cần hỗ trợ hoàn thiện thủ tục theo đúng quy định hiện hành, PCCC Ngày Đêm luôn sẵn sàng đồng hành. Với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn, thiết kế, thi công và bảo trì hệ thống phòng cháy chữa cháy, chúng tôi sẽ hỗ trợ khảo sát thực tế, tư vấn giải pháp phù hợp và hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ nhanh chóng, đúng quy định. Liên hệ ngay PCCC Ngày Đêm để được tư vấn miễn phí và nhận giải pháp PCCC toàn diện, giúp cơ sở của bạn vận hành an toàn, đúng pháp luật.



