Hệ thống truyền tin báo cháy giúp truyền tín hiệu cảnh báo từ cơ sở đến trung tâm tiếp nhận, hỗ trợ phát hiện và xử lý thông tin sự cố cháy kịp thời. Theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP, việc trang bị thiết bị truyền tin báo cháy là yêu cầu bắt buộc đối với một số đối tượng. Vậy hệ thống truyền tin báo cháy là gì, những cơ sở nào phải lắp đặt và thời hạn thực hiện ra sao? Cùng PCCC Ngày Đêm tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Hệ thống truyền tin báo cháy là gì?
Hệ thống truyền tin báo cháy (Fire Alarm Transmission System – FATS) là hệ thống tiếp nhận, truyền tải, xử lý và xác minh thông tin về trạng thái của hệ thống báo cháy. Thông tin sau đó được chuyển đến lực lượng chữa cháy theo quy trình. Khái niệm này được quy định tại TCVN 14538:2025 về hệ thống truyền tin báo cháy.
Hệ thống có chức năng kết nối thông tin giữa cơ sở được giám sát và trung tâm tiếp nhận báo cháy. Khi có tín hiệu cảnh báo, thông tin được truyền đến trung tâm để tiếp nhận và xử lý kịp thời.
Ngoài tín hiệu báo cháy, hệ thống còn có thể truyền thông tin về sự cố kỹ thuật và tình trạng kết nối. Qua đó, hệ thống hỗ trợ giám sát từ xa, nâng cao hiệu quả quản lý và xử lý sự cố cháy tại công trình.
Thiết bị truyền tin báo cháy có bắt buộc lắp đặt không?
Có. Tuy nhiên, yêu cầu lắp đặt thiết bị truyền tin báo cháy không áp dụng cho mọi công trình và nhà ở. Theo Điều 25 Nghị định 105/2025/NĐ-CP, các cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC phải trang bị và duy trì hoạt động của thiết bị theo quy định.
Việc xác định nghĩa vụ lắp đặt cần căn cứ vào loại hình, quy mô và đặc điểm của từng cơ sở. Đồng thời, cần đối chiếu Nghị định 347/2026/NĐ-CP và các quy định hiện hành có liên quan.
Những cơ sở bắt buộc lắp đặt thiết bị truyền tin báo cháy
Theo điểm b khoản 1 Điều 25 Nghị định 105/2025/NĐ-CP, người đứng đầu cơ sở thuộc danh mục tại Phụ lục I có trách nhiệm trang bị, duy trì hoạt động và chi trả chi phí duy trì thiết bị truyền tin báo cháy.
Các nhóm cơ sở thuộc diện áp dụng có thể bao gồm:
- Cơ sở sản xuất, nhà xưởng: Các công trình sản xuất công nghiệp đáp ứng điều kiện về loại hình và quy mô theo quy định.
- Kho hàng, cơ sở lưu trữ: Kho chứa hàng hóa, vật tư và vật liệu thuộc danh mục quản lý PCCC.
- Khách sạn, cơ sở lưu trú: Các công trình kinh doanh dịch vụ lưu trú thuộc diện quản lý PCCC.
- Trung tâm thương mại, siêu thị: Các cơ sở kinh doanh thương mại đáp ứng điều kiện quy định.
- Nhà hàng, cơ sở dịch vụ: Những cơ sở thuộc danh mục quản lý PCCC theo công năng và quy mô.
- Trường học, cơ sở y tế: Các công trình giáo dục, khám chữa bệnh thuộc phạm vi quản lý PCCC.
Không phải tất cả cơ sở thuộc những nhóm trên đều bắt buộc lắp đặt. Cần xác định chính xác điều kiện áp dụng tại Phụ lục I. Chẳng hạn, Cục Cảnh sát PCCC và CNCH đã hướng dẫn rằng cửa hàng tiện lợi dưới 100 m² trong trường hợp được hỏi không thuộc diện bắt buộc trang bị.
Thời hạn bắt buộc lắp đặt thiết bị truyền tin báo cháy
Theo Điều 27 Nghị định 105/2025/NĐ-CP và các quy định bổ sung tại Nghị định 347/2026/NĐ-CP, thời hạn hoàn thành trang bị và kết nối thiết bị truyền tin báo cháy được xác định theo từng đối tượng.
| Đối tượng | Thời hạn hoàn thành |
| Cơ sở thuộc diện quản lý PCCC theo Phụ lục I Nghị định 105/2025/NĐ-CP | Chậm nhất 01/07/2027 |
| Nhà ở thuộc khu vực đặc thù tại thành phố trực thuộc trung ương theo khoản 5 Điều 20 Luật PCCC và CNCH | Chậm nhất 01/07/2027 |
| Nhà ở thuộc diện áp dụng tại thành phố được thành lập sau ngày 01/07/2025 | Không quá 3 năm kể từ ngày Quốc hội thông qua nghị quyết thành lập thành phố |
Đối với thành phố được thành lập sau ngày 01/07/2025, Nghị định 347/2026/NĐ-CP còn quy định thời hạn không quá 1 năm để hoàn thành phân loại, lập và công bố danh sách khu vực, nhà ở thuộc diện áp dụng.
Việc trang bị phải đi kèm với kết nối thiết bị vào hệ thống Cơ sở dữ liệu về PCCC, CNCH và truyền tin báo cháy. Sau khi hoàn thành, các đối tượng có trách nhiệm duy trì hoạt động của thiết bị theo quy định.
Hệ thống truyền tin báo cháy có giống hệ thống báo cháy tự động không?
Không. Hệ thống truyền tin báo cháy và hệ thống báo cháy tự động có chức năng khác nhau, nhưng có mối liên hệ chặt chẽ trong công tác PCCC. Hệ thống báo cháy tự động giúp phát hiện và cảnh báo cháy tại công trình, còn hệ thống truyền tin báo cháy có nhiệm vụ chuyển thông tin đến trung tâm tiếp nhận để hỗ trợ xử lý sự cố.
| Tiêu chí | Hệ thống truyền tin báo cháy | Hệ thống báo cháy tự động |
| Chức năng chính | Tiếp nhận và truyền thông tin báo cháy đến trung tâm tiếp nhận từ xa. | Phát hiện dấu hiệu cháy và kích hoạt cảnh báo tại công trình. |
| Thành phần | Thiết bị truyền tin, mạng dịch vụ truyền tin và trung tâm tiếp nhận báo cháy. | Tủ trung tâm báo cháy, đầu báo cháy, nút nhấn khẩn cấp và thiết bị cảnh báo. |
| Nguyên lý hoạt động | Nhận tín hiệu từ hệ thống báo cháy và truyền dữ liệu qua mạng truyền dẫn đến trung tâm tiếp nhận. | Đầu báo hoặc nút nhấn phát tín hiệu về tủ trung tâm để xử lý và kích hoạt cảnh báo. |
| Phạm vi giám sát | Kết nối, giám sát thông tin từ cơ sở đến trung tâm tiếp nhận từ xa. | Giám sát các khu vực được bảo vệ trong phạm vi công trình. |
| Tiêu chuẩn kỹ thuật | TCVN 14538:2025. | TCVN 7568-14:2025 và các tiêu chuẩn thiết bị liên quan. |
| Vai trò trong PCCC | Hỗ trợ truyền tin, xác minh và phối hợp xử lý sự cố cháy. | Phát hiện sớm nguy cơ cháy và cảnh báo để người trong công trình kịp thời ứng phó. |
Hai hệ thống không thay thế cho nhau mà được kết nối để nâng cao hiệu quả cảnh báo cháy. Hệ thống báo cháy tự động đảm nhận việc phát hiện, cảnh báo tại chỗ, trong khi hệ thống truyền tin báo cháy hỗ trợ chuyển thông tin đến đơn vị tiếp nhận từ xa. Việc kết hợp đúng kỹ thuật giúp nâng cao khả năng giám sát và hỗ trợ xử lý sự cố kịp thời.
Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của hệ thống truyền tin báo cháy
Hệ thống truyền tin báo cháy được cấu thành từ các thiết bị tiếp nhận tín hiệu, mạng truyền dẫn và trung tâm xử lý thông tin. Các thành phần này phối hợp để truyền tin báo cháy từ cơ sở đến trung tâm tiếp nhận, hỗ trợ giám sát và xử lý sự cố kịp thời.
Các thành phần của hệ thống truyền tin báo cháy
Theo TCVN 14538:2025, hệ thống truyền tin báo cháy (FATS) gồm hai thành phần chính là mạng dịch vụ truyền tin báo cháy (FATSN) và trung tâm tiếp nhận báo cháy (FARC). Trong đó, các bộ phận chức năng bao gồm:
- Thiết bị truyền tin báo cháy (SPT): Được lắp đặt tại cơ sở để tiếp nhận tín hiệu báo cháy, báo lỗi từ hệ thống báo cháy và truyền thông tin đến trung tâm tiếp nhận.
- Mạng truyền dẫn: Sử dụng các đường truyền phù hợp như Internet hoặc mạng di động để chuyển dữ liệu. Theo TCVN 14538:2025, khối truyền tin phải có tối thiểu hai đường truyền độc lập, gồm đường truyền chính và dự phòng.
- Bộ phận tiếp nhận tin báo cháy (RCT): Tiếp nhận dữ liệu từ thiết bị truyền tin tại cơ sở và chuyển đến hệ thống quản lý tin báo cháy.
- Hệ thống quản lý tin báo cháy (FAMS): Hỗ trợ hiển thị, quản lý, lưu trữ và xử lý thông tin báo cháy, báo lỗi.
- Trung tâm tiếp nhận báo cháy (FARC): Là nơi có người trực liên tục, thực hiện xử lý và xác minh thông tin trước khi chuyển đến lực lượng chữa cháy.
Các thành phần trên được kết nối và quản lý theo cấu trúc quy định tại TCVN 14538:2025. Điều này giúp bảo đảm tính đồng bộ và khả năng giám sát hoạt động của hệ thống.
Nguyên lý hoạt động của hệ thống truyền tin báo cháy
Nguyên lý hoạt động của hệ thống truyền tin báo cháy dựa trên quá trình tiếp nhận và truyền dữ liệu từ hệ thống báo cháy tại cơ sở đến trung tâm tiếp nhận. Quá trình này gồm 4 giai đoạn:
- Phát hiện và tạo tín hiệu: Khi đầu báo cháy hoặc nút nhấn khẩn cấp được kích hoạt, hệ thống báo cháy tại cơ sở tạo tín hiệu cảnh báo.
- Tiếp nhận và xử lý tín hiệu: Thiết bị truyền tin báo cháy nhận thông tin từ hệ thống báo cháy, xử lý dữ liệu và chuẩn bị truyền đi.
- Truyền tin đến trung tâm: Dữ liệu được chuyển qua mạng truyền dẫn đến bộ phận tiếp nhận tin báo cháy (RCT), sau đó chuyển đến hệ thống quản lý tin báo cháy (FAMS).
- Xác minh và chuyển tin: Trung tâm tiếp nhận báo cháy xử lý, xác minh thông tin và chuyển đến lực lượng chữa cháy theo quy trình.
Ngoài việc truyền tín hiệu báo cháy, hệ thống còn giám sát trạng thái thiết bị và đường truyền để phát hiện sự cố kết nối. Khi một đường truyền gặp lỗi, hệ thống có thể tiếp tục truyền tin qua đường dự phòng nếu đường truyền này vẫn hoạt động bình thường
Vai trò của hệ thống truyền tin báo cháy trong PCCC
Hệ thống truyền tin báo cháy giúp kết nối thông tin giữa cơ sở và trung tâm tiếp nhận báo cháy. Qua đó, hệ thống hỗ trợ giám sát, truyền tín hiệu và nâng cao hiệu quả xử lý khi xảy ra sự cố cháy.
- Truyền tin kịp thời: Tự động chuyển tín hiệu báo cháy đến trung tâm tiếp nhận. Giúp giảm sự phụ thuộc vào việc thông báo thủ công.
- Giám sát từ xa: Theo dõi trạng thái báo cháy, báo lỗi và tình trạng kết nối. Hỗ trợ phát hiện các bất thường trong quá trình vận hành.
- Hỗ trợ xử lý sự cố: Cung cấp thông tin để trung tâm tiếp nhận xác minh và chuyển tin đến lực lượng chữa cháy.
- Quản lý dữ liệu tập trung: Lưu trữ lịch sử báo cháy và các sự kiện liên quan. Hỗ trợ công tác kiểm tra, quản lý PCCC.
- Duy trì kết nối ổn định: Giám sát đường truyền và sử dụng kết nối dự phòng. Hạn chế gián đoạn truyền tin khi xảy ra sự cố.
Hệ thống truyền tin báo cháy không thay thế hệ thống báo cháy tự động tại công trình. Hai hệ thống cần được kết nối đồng bộ để nâng cao hiệu quả cảnh báo và xử lý sự cố cháy.
Tiêu chuẩn kỹ thuật đối với hệ thống truyền tin báo cháy
TCVN 14538:2025 – Phòng cháy chữa cháy – Hệ thống truyền tin báo cháy quy định các yêu cầu kỹ thuật, tính năng hoạt động và phương pháp thử nghiệm đối với hệ thống truyền tin báo cháy. Tiêu chuẩn là cơ sở để đánh giá khả năng truyền tín hiệu, giám sát kết nối và duy trì hoạt động của hệ thống.
- Thời gian truyền tin: Trung bình không quá 10 giây, ít nhất 95% số lần truyền không quá 15 giây và tối đa không quá 30 giây.
- Đường truyền dự phòng: Khối truyền tin phải có tối thiểu 2 đường truyền độc lập, gồm đường truyền chính và dự phòng.
- Giám sát trạng thái: Phát hiện và thông báo sự cố thiết bị, nguồn điện và đường truyền.
- Nguồn điện: Đáp ứng yêu cầu cấp nguồn và dự phòng khi mất điện.
- Bảo mật dữ liệu: Bảo vệ thông tin truyền tải, hạn chế truy cập và can thiệp trái phép.
- Kiểm tra, thử nghiệm: Đánh giá chức năng truyền tin, khả năng phát hiện lỗi và độ ổn định của hệ thống.
Việc thiết kế, lựa chọn thiết bị và kiểm tra vận hành cần đối chiếu đầy đủ các yêu cầu tại TCVN 14538:2025. Điều này giúp hệ thống truyền tin báo cháy hoạt động ổn định và đáp ứng các chỉ tiêu kỹ thuật áp dụng.
PCCC Ngày Đêm – Tư vấn, lắp đặt thiết bị truyền tin báo cháy đạt chuẩn
PCCC Ngày Đêm là đơn vị chuyên tư vấn, thiết kế, thi công và bảo trì hệ thống phòng cháy chữa cháy. Với hơn 17 năm kinh nghiệm, hơn 10.000 dự án đã hoàn thiện và hơn 500 doanh nghiệp tin tưởng lựa chọn, chúng tôi đã xây dựng nền tảng chuyên môn trong lĩnh vực PCCC cho các công trình dân dụng, thương mại và công nghiệp.
Sở hữu đội ngũ hơn 100 kỹ sư giàu kinh nghiệm, PCCC Ngày Đêm có năng lực tư vấn và triển khai các giải pháp kết nối thiết bị truyền tin với hệ thống báo cháy hiện hữu. Đơn vị chú trọng khả năng tương thích, tính ổn định và các yêu cầu kỹ thuật tại TCVN 14538:2025 cùng quy định PCCC hiện hành.
Công trình của bạn đã đáp ứng quy định về thiết bị truyền tin báo cháy? Liên hệ ngay PCCC Ngày Đêm qua hotline 0919 297 776 để được tư vấn, khảo sát và đề xuất phương án lắp đặt phù hợp. Chủ động triển khai đúng kỹ thuật và đáp ứng thời hạn theo quy định.
Câu hỏi thường gặp về hệ thống truyền tin báo cháy (FAQ)
Hệ thống truyền tin báo cháy có thay thế hệ thống báo cháy tự động không?
Không. Hệ thống truyền tin báo cháy chỉ thực hiện chức năng tiếp nhận và truyền thông tin đến trung tâm tiếp nhận từ xa. Trong khi đó, hệ thống báo cháy tự động có nhiệm vụ phát hiện và cảnh báo cháy tại công trình. Hai hệ thống cần được kết nối phù hợp để nâng cao hiệu quả giám sát và xử lý sự cố.
Nhà ở riêng lẻ có bắt buộc lắp thiết bị truyền tin báo cháy không?
Không phải tất cả nhà ở riêng lẻ đều bắt buộc lắp đặt. Theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP và các quy định sửa đổi, yêu cầu trang bị áp dụng đối với nhà ở thuộc những khu vực đặc thù tại thành phố trực thuộc trung ương. Ngoài ra, nhà ở kết hợp kinh doanh thuộc diện quản lý PCCC cũng phải thực hiện theo quy định tương ứng.
Thiết bị truyền tin báo cháy có hoạt động khi mất Internet không?
Có thể, nếu thiết bị hỗ trợ đường truyền dự phòng như mạng di động 4G/5G và kết nối này vẫn hoạt động. Khi đường truyền Internet chính gặp sự cố, thiết bị có thể chuyển sang đường truyền dự phòng để duy trì truyền tin. Khả năng hoạt động thực tế phụ thuộc vào cấu hình, nguồn điện và tình trạng kết nối của thiết bị.
Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn hiểu rõ hệ thống truyền tin báo cháy là gì, nguyên lý hoạt động và các trường hợp bắt buộc lắp đặt theo quy định. Việc trang bị thiết bị phù hợp và bảo đảm kết nối đúng kỹ thuật giúp nâng cao hiệu quả cảnh báo, hỗ trợ xử lý sự cố cháy kịp thời. Các cơ sở thuộc diện bắt buộc cần chủ động triển khai để đáp ứng thời hạn theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP và các quy định hiện hành.
