Quy chuẩn 10 2025 PCCC quy định việc trang bị, bố trí phương tiện phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cho nhà, công trình. Những điều chỉnh trong văn bản tác động trực tiếp đến phương án thiết kế và đầu tư hệ thống. Cùng PCCC Ngày Đêm tìm hiểu nội dung chính, điểm mới và cách áp dụng phù hợp với từng công trình.
Tổng quan về quy chuẩn 10 2025 PCCC
Việc lựa chọn phương tiện PCCC cần bắt đầu từ xác định đúng văn bản và phạm vi áp dụng. Với QCVN 10:2025/BCA, chủ đầu tư cần chú ý cả thời điểm triển khai dự án và đặc điểm sử dụng công trình.
Quy chuẩn 10 2025 PCCC là gì?
“Quy chuẩn 10 2025 PCCC” là cách gọi phổ biến của QCVN 10:2025/BCA – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trang bị, bố trí phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cho nhà và công trình. Văn bản do Bộ Công an ban hành kèm Thông tư 103/2025/TT-BCA ngày 04/11/2025.
Quy chuẩn là căn cứ xác định công trình cần trang bị những phương tiện, hệ thống nào và yêu cầu bố trí tương ứng. Khi lập phương án, đơn vị thiết kế phải đối chiếu công năng, quy mô và tính chất nguy hiểm cháy thay vì áp dụng một cấu hình chung.
Quy chuẩn 10 2025 PCCC có hiệu lực khi nào?
Theo khoản 1 Điều 2 Thông tư 103/2025/TT-BCA, quy chuẩn có hiệu lực từ ngày 30/12/2025. Ngày ban hành 04/11/2025 và ngày có hiệu lực là hai mốc khác nhau, cần phân biệt khi rà soát hồ sơ dự án.
Chủ đầu tư có thể tra cứu Thông tư 103/2025/TT-BCA và quy chuẩn trên Công báo. Khi sử dụng, cần kiểm tra đầy đủ nội dung và phụ lục, đồng thời xem xét quy định chuyển tiếp đối với công trình triển khai trước ngày có hiệu lực.
Phạm vi và đối tượng áp dụng QCVN 10:2025/BCA
Quy chuẩn áp dụng cho các tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động trang bị, bố trí phương tiện PCCC và cứu nạn, cứu hộ trên lãnh thổ Việt Nam. Phạm vi điều chỉnh bao gồm nhà, công trình và hạ tầng kỹ thuật PCCC khi xây mới hoặc cải tạo thuộc các trường hợp quy định.
Những thay đổi cần xem xét gồm tăng quy mô, thay đổi công năng sử dụng hoặc hạng nguy hiểm cháy, cháy nổ. Trường hợp có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia riêng về trang bị phương tiện cho loại công trình cụ thể thì áp dụng theo quy chuẩn đó.
Nội dung chính của quy chuẩn 10 2025 PCCC
Nội dung quy chuẩn bao quát nhiều nhóm phương tiện với vai trò khác nhau trong phát hiện cháy, chữa cháy và hỗ trợ thoát nạn. Việc thuộc phạm vi áp dụng không đồng nghĩa mọi công trình phải trang bị đầy đủ tất cả hệ thống.
Trang bị hệ thống báo cháy và chữa cháy tự động
Đối với hệ thống báo cháy, mục 2.1 yêu cầu xác định đối tượng phải trang bị hệ thống báo cháy tự động hoặc thiết bị báo cháy độc lập theo Phụ lục A. Thiết kế, lắp đặt hệ thống thực hiện theo TCVN 7568-14 và TCVN 7568-25; thiết bị độc lập cũng phải được lựa chọn, bố trí theo yêu cầu dành cho thiết bị tương tự trong hệ thống.
Đối với hệ thống chữa cháy tự động, mục 2.5 quy định việc lựa chọn chất chữa cháy phải phù hợp loại đám cháy và yêu cầu bảo vệ. Thiết kế, lắp đặt áp dụng tiêu chuẩn tương ứng với công nghệ sử dụng, như TCVN 7336 đối với hệ thống chữa cháy tự động bằng nước, bọt. Nếu chất chữa cháy nguy hiểm cho người, phải tính toán để người cuối cùng thoát khỏi vùng bảo vệ trước khi hệ thống tự động xả.
Trang bị hệ thống cấp nước và bình chữa cháy
Yêu cầu trang bị cấp nước chữa cháy ngoài nhà được xác định theo Phụ lục C; họng nước chữa cháy trong nhà theo Phụ lục B. Hệ thống họng nước trong nhà được phép bố trí độc lập hoặc kết hợp với chữa cháy tự động bằng nước, nhưng phương án kết hợp phải đáp ứng yêu cầu của cả hai hệ thống.
- Nguồn nước ngoài nhà: Mục 2.3.2 cho phép không trang bị hệ thống riêng khi mọi điểm của nhà nằm trong bán kính ngang 400m từ trụ cấp nước hoặc bến lấy nước đủ điều kiện, đồng thời bảo đảm lưu lượng, trữ lượng. Chỉ đáp ứng khoảng cách là chưa đủ.
- Trang bị bình chữa cháy: Khu vực đã có hệ thống chữa cháy vẫn phải bố trí bình xách tay hoặc bình có bánh xe. Việc lựa chọn, tính toán và bố trí thực hiện theo mục 6, mục 7 TCVN 7435-1.
- Vị trí đặt bình: Bình phải dễ thấy, dễ lấy, không tập trung một chỗ và không cản trở thoát nạn. Các khu vực bị ngăn cách, không có lối đi qua lại phải được trang bị riêng.
Trang bị phương tiện thoát nạn và cứu nạn, cứu hộ
Quy chuẩn phân biệt yêu cầu đối với phương tiện chiếu sáng, chỉ dẫn thoát nạn, hệ thống loa và phương tiện cứu nạn, cứu hộ. Mỗi nhóm có căn cứ xác định đối tượng trang bị và vị trí bố trí riêng.
| Nhóm phương tiện | Yêu cầu trang bị, bố trí |
| Chiếu sáng sự cố, chỉ dẫn thoát nạn | Trang bị, thiết kế và lắp đặt theo TCVN 13456, căn cứ mục 2.2.1 và 2.2.2. |
| Loa thông báo, hướng dẫn thoát nạn | Xác định công trình phải trang bị theo Phụ lục G; thiết kế, lắp đặt theo mục H.4. |
| Dụng cụ phá dỡ thô sơ | Trang bị theo Phụ lục E; bố trí tại khu vực thường xuyên có người trực PCCC. |
| Mặt nạ lọc độc | Trang bị theo Phụ lục F; đặt tại tủ phương tiện trên hành lang, đường thoát nạn từng tầng hoặc gian phòng thường xuyên có người. |
| Mặt nạ phòng độc cách ly | Bố trí tại phòng trực điều khiển chống cháy hoặc khu vực thường trực PCCC, bảo đảm dễ thấy, dễ lấy và đúng hướng dẫn của nhà sản xuất. |
Các yêu cầu này được quy định tại mục 2.2 và 2.7 của QCVN 10:2025/BCA. Khi lập phương án, cần kiểm tra cả đối tượng, số lượng và vị trí bố trí; không dùng một danh mục phương tiện cố định cho mọi công trình.
Những điểm mới của quy chuẩn 10 2025 PCCC
So với TCVN 3890:2023, quy chuẩn 10 2025 PCCC điều chỉnh giảm một số yêu cầu trang bị phương tiện, hệ thống, phù hợp hơn với công năng và quy mô công trình. Những thay đổi đáng chú ý liên quan đến bình chữa cháy, báo cháy và chữa cháy tự động.
Điểm mới về yêu cầu trang bị bình chữa cháy
QCVN 10:2025/BCA bỏ yêu cầu dự trữ không ít hơn 10% số lượng bình chữa cháy cho nhà, công trình so với TCVN 3890:2023. Thay đổi này giảm số bình dự phòng theo tỷ lệ cố định, không đồng nghĩa được giảm số bình cần thiết để bảo vệ công trình.
Các khu vực đã có hệ thống chữa cháy vẫn phải trang bị bình xách tay hoặc bình có bánh xe. Số lượng, loại bình và khoảng cách tiếp cận phải được tính toán theo TCVN 7435-1; bình cần phân bố tại vị trí dễ nhận biết, thuận tiện sử dụng, không tập trung toàn bộ vào một chỗ.
Điểm mới về trang bị hệ thống báo cháy
Quy chuẩn điều chỉnh giảm một số đối tượng phải trang bị hệ thống báo cháy tự động. Những trường hợp được cơ quan Công an nêu trong thông tin giới thiệu văn bản gồm thư viện, nhà lưu trữ sách và bảo tàng, nhà triển lãm, nhà trưng bày có tổng diện tích nhỏ hơn 300 m².
Một quy định đáng chú ý tại mục 1.5.6 là cho phép không lắp đầu báo cháy tự động trong gian phòng đáp ứng đồng thời các điều kiện dưới đây. Các thiết bị khác của hệ thống báo cháy và chức năng điều khiển thiết bị ngoại vi vẫn phải được bảo đảm.
- Gian phòng thuộc nhà nhóm nguy hiểm cháy theo công năng F5, không phải gian phòng F5 nằm trong nhà thuộc nhóm công năng khác.
- Chiều cao gian phòng không quá 10m, tính từ sàn đến điểm cao nhất của mái hoặc trần.
- Đã trang bị chữa cháy tự động, có kết nối liên động với trung tâm báo cháy.
Điểm mới về trang bị hệ thống chữa cháy tự động
Yêu cầu hệ thống chữa cháy tự động được điều chỉnh theo từng nhóm công trình. Những trường hợp tiêu biểu được giảm yêu cầu gồm chung cư có chiều cao PCCC dưới 30 m; bảo tàng, nhà triển lãm, nhà trưng bày có tổng diện tích sàn dưới 500 m²; nhà chế biến, lưu trữ nông sản dạng hạt dưới 3.000 m².
Đối với căn hộ trong nhà nhóm F1.3 có chiều cao PCCC không quá 100 m, quy chuẩn cho phép chỉ bố trí đầu phun sprinkler tại cửa căn hộ, ở phía bên trong. Đây là điều chỉnh trong phạm vi căn hộ; các khu vực khác vẫn phải được đối chiếu yêu cầu riêng. Khi áp dụng, cần kiểm tra toàn bộ Phụ lục A và điều kiện liên quan trước khi quyết định giảm phạm vi lắp đặt.
Cách xác định yêu cầu PCCC cho từng công trình
Để áp dụng quy chuẩn 10 2025 PCCC, cần xác định công năng, số tầng, chiều cao PCCC, diện tích và khối tích công trình. Với nhà sản xuất, kho hàng, phải làm rõ thêm hạng nguy hiểm cháy, cháy nổ để đối chiếu đúng yêu cầu trang bị.
| Hệ thống, phương tiện | Căn cứ tra cứu |
| Báo cháy, chữa cháy tự động | Phụ lục A |
| Họng nước chữa cháy trong nhà | Phụ lục B |
| Cấp nước chữa cháy ngoài nhà | Phụ lục C |
| Phương tiện chữa cháy cơ giới | Phụ lục D |
| Dụng cụ phá dỡ, mặt nạ phòng độc | Phụ lục E, F |
| Loa thông báo, hướng dẫn thoát nạn | Phụ lục G |
| Bình chữa cháy; chiếu sáng, chỉ dẫn thoát nạn | Mục 2.6; mục 2.2 và tiêu chuẩn viện dẫn |
Riêng báo cháy và chữa cháy tự động, phải kiểm tra từ toàn nhà đến từng khu vực, gian phòng và thiết bị. Không đạt ngưỡng trang bị cho toàn nhà chưa đồng nghĩa mọi phòng đều được miễn; kết luận cần xét đầy đủ chú thích, ngoại lệ và quy định chuyển tiếp nếu là công trình cũ.
Lưu ý áp dụng QCVN 10:2025/BCA cho công trình cũ
Công trình cũ không mặc nhiên phải trang bị lại toàn bộ hệ thống PCCC theo quy chuẩn mới. Cách áp dụng cần căn cứ tình trạng hồ sơ, thời điểm triển khai và phạm vi cải tạo theo Điều 2 Thông tư 103/2025/TT-BCA.
- Hồ sơ đã được thẩm duyệt, thẩm định trước ngày 30/12/2025: Tiếp tục thực hiện theo hồ sơ thiết kế đã được cơ quan có thẩm quyền thẩm duyệt, thẩm định.
- Công trình không thuộc diện thẩm duyệt, thẩm định: Nếu đã được cấp phép xây dựng, tổ chức thi công hoặc nghiệm thu đưa vào sử dụng trước ngày trên, việc trang bị phương tiện thực hiện theo tiêu chuẩn, quy chuẩn có hiệu lực tại thời điểm tương ứng.
- Công trình đã nghiệm thu, sau đó cải tạo: Khi tăng quy mô, thay đổi công năng, hạng nguy hiểm cháy, cháy nổ hoặc cải tạo hệ thống PCCC, được phép áp dụng yêu cầu trang bị của QCVN 10:2025/BCA cho bộ phận, khu vực trực tiếp cải tạo, sửa chữa.
Trước khi điều chỉnh hệ thống, chủ công trình cần đối chiếu hồ sơ PCCC với hiện trạng và xác định rõ phần thay đổi. Không nên tự tháo bỏ thiết bị chỉ vì quy chuẩn mới giảm yêu cầu trang bị đối với một số loại công trình.
Câu hỏi thường gặp về quy chuẩn 10 2025 PCCC
Quy chuẩn 10 2025 PCCC có bắt buộc áp dụng không?
Có, đối với đối tượng và trường hợp thuộc phạm vi điều chỉnh của QCVN 10:2025/BCA. Tuy nhiên, yêu cầu trang bị từng hệ thống phải xác định theo công năng, quy mô và mức độ nguy hiểm cháy; không phải mọi công trình đều cần cùng một danh mục thiết bị.
QCVN 10:2025/BCA có thay thế TCVN 3890:2023 không?
Không nên hiểu QCVN 10:2025/BCA thay thế toàn bộ TCVN 3890:2023. Khi xác định yêu cầu trang bị phương tiện PCCC, phải tuân thủ quy chuẩn trong phạm vi áp dụng, đồng thời đối chiếu các tiêu chuẩn được viện dẫn và quy định chuyển tiếp đối với hồ sơ, công trình cũ.
QCVN 10:2025/BCA khác QCVN 06 ở điểm nào?
QCVN 10:2025/BCA tập trung vào trang bị, bố trí phương tiện PCCC và cứu nạn, cứu hộ. QCVN 06 quy định về an toàn cháy cho nhà, công trình, bao gồm phân loại kỹ thuật về cháy, thoát nạn, ngăn cháy lan và các yêu cầu liên quan; hai quy chuẩn cần được áp dụng phối hợp theo phạm vi tương ứng.
Công trình cũ có phải trang bị lại hệ thống PCCC?
Không mặc nhiên phải trang bị lại toàn bộ. Cần xem xét hồ sơ đã được thẩm duyệt, thẩm định, thời điểm xây dựng hoặc đưa vào sử dụng và nội dung cải tạo để xác định cách áp dụng theo Điều 2 Thông tư 103/2025/TT-BCA.
Hiểu đúng quy chuẩn 10 2025 PCCC giúp xác định yêu cầu trang bị phương tiện phù hợp với công năng, quy mô và mức độ nguy hiểm cháy của từng công trình. Qua bài viết, PCCC Ngày Đêm nhấn mạnh việc đối chiếu đầy đủ điều kiện, chú thích và quy định chuyển tiếp để áp dụng chính xác, tránh bỏ sót hoặc đầu tư không cần thiết.
