Quy định PCCC nhà nghỉ là nội dung chủ cơ sở kinh doanh lưu trú cần nắm rõ để bảo đảm an toàn cho khách hàng, nhân viên và tài sản. Tùy theo số tầng, diện tích, quy mô hoạt động và đặc điểm kiến trúc, mỗi nhà nghỉ sẽ phải đáp ứng những yêu cầu PCCC tương ứng. Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp các quy định hiện hành và hướng dẫn những hạng mục cần thực hiện để cơ sở vận hành đúng pháp luật, hạn chế nguy cơ cháy nổ.
Quy định PCCC nhà nghỉ mới hiện nay
Quy định PCCC nhà nghỉ là hệ thống các yêu cầu pháp lý về phòng ngừa cháy, trang bị phương tiện chữa cháy, tổ chức thoát nạn và duy trì điều kiện an toàn PCCC trong quá trình kinh doanh dịch vụ lưu trú. Các quy định này áp dụng đối với chủ đầu tư, chủ hộ kinh doanh, người quản lý và các cá nhân, tổ chức có liên quan đến hoạt động xây dựng, quản lý, vận hành nhà nghỉ thuộc diện điều chỉnh của pháp luật về PCCC và CNCH.
Vì vậy, chủ cơ sở cần nắm rõ quy định PCCC nhà nghỉ để tổ chức các biện pháp phòng ngừa, trang bị phương tiện phù hợp và duy trì điều kiện an toàn trong suốt quá trình kinh doanh.
Tính đến tháng 11/2026, các văn bản pháp luật quan trọng cần tham khảo gồm:
- Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/07/2025 và các văn bản sửa đổi, bổ sung.
- Nghị định 105/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
- Nghị định 106/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC và CNCH.
- Nghị định 69/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định về xử phạt vi phạm hành chính.
- Nghị định 347/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến công tác PCCC, trong đó có Nghị định 105/2025/NĐ-CP và Nghị định 106/2025/NĐ-CP.
- Thông tư 36/2025/TT-BCA hướng dẫn một số nội dung về PCCC và CNCH.
Theo Phụ lục I ban hành kèm Nghị định 105/2025/NĐ-CP, khách sạn, nhà khách, nhà nghỉ, cơ sở lưu trú và các loại hình tương tự thuộc diện quản lý về PCCC khi có nhà cao từ 2 tầng trở lên hoặc có tổng diện tích sàn từ 50 m² trở lên.
Quy định PCCC nhà nghỉ 3 tầng, 4 tầng và 5 tầng
Quy định PCCC đối với nhà nghỉ 3 tầng, 4 tầng và 5 tầng được xác định dựa trên quy mô, tổng diện tích sàn, công năng sử dụng và đặc điểm kiến trúc của từng công trình. Chủ cơ sở cần căn cứ vào các tiêu chí này để xác định yêu cầu về trang bị phương tiện chữa cháy, hệ thống báo cháy, lối thoát nạn và các giải pháp ngăn cháy, chống cháy lan. Không nên chỉ dựa vào số tầng để kết luận nhà nghỉ phải lắp đặt những hệ thống PCCC nào mà cần đối chiếu với quy định pháp luật hiện hành.
Quy định PCCC nhà nghỉ 3 tầng
Nhà nghỉ 3 tầng thuộc diện quản lý PCCC và thuộc nhóm 2 cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ theo tiêu chí số tầng tại Phụ lục II Nghị định 105/2025/NĐ-CP. Trọng tâm là phòng ngừa nguy cơ phát sinh cháy, chuẩn bị phương tiện xử lý ban đầu và bảo đảm khách lưu trú có thể thoát ra ngoài an toàn khi xảy ra sự cố.
Trước hết, nhà nghỉ phải xây dựng và phổ biến nội quy PCCC, trong đó quy định PCCC nhà nghỉ 3 tầng rõ việc sử dụng điện, nguồn lửa, nguồn nhiệt và quản lý các thiết bị có nguy cơ gây cháy. Các khu vực như phòng ngủ, quầy lễ tân, khu vực bếp và kho chứa đồ cần được kiểm soát nguy cơ cháy.
Về phương tiện và điều kiện thoát nạn, quy định PCCC nhà nghỉ 3 tầng cần được triển khai thông qua việc trang bị phương tiện chữa cháy ban đầu, bố trí đèn chiếu sáng sự cố và biển chỉ dẫn thoát nạn theo yêu cầu áp dụng đối với công trình. Hành lang, cầu thang và cửa thoát nạn phải được duy trì thông thoáng, không sử dụng làm nơi tập kết đồ đạc hoặc vật dụng cản trở di chuyển.
Điểm cần đặc biệt lưu ý: quy định PCCC nhà nghỉ 3 tầng chủ cơ sở cần lắp đặt các biển, ký hiệu lối thoát hiểm hướng dẫn khách nhận biết, di chuyển khi có cháy nổ
Quy định PCCC nhà nghỉ 4 tầng
So với nhà nghỉ 3 tầng, quy định PCCC nhà nghỉ 4 tầng có phạm vi lưu trú theo chiều cao lớn hơn, đòi hỏi việc tổ chức cảnh báo cháy và thoát nạn phải được kiểm soát chặt chẽ. Quy định PCCC nhà nghỉ 4 tầng vẫn tập trung vào các yêu cầu quản lý, trang bị phương tiện và duy trì điều kiện an toàn theo phân loại công trình.
Chủ cơ sở cần kiểm tra khả năng di chuyển từ từng tầng xuống khu vực an toàn, bảo đảm hành lang và cầu thang không bị cản trở. Các cửa trên đường thoát nạn phải có khả năng sử dụng khi cần thiết, không bị khóa hoặc bố trí vật dụng gây khó khăn cho việc sơ tán khách.
Đối với hệ thống kỹ thuật, cần rà soát tình trạng hoạt động của hệ thống báo cháy nếu công trình thuộc diện phải trang bị, phương tiện chữa cháy, đèn chiếu sáng sự cố và biển chỉ dẫn thoát nạn. Bình chữa cháy cần được bố trí tại những vị trí phù hợp để nhân viên có thể nhanh chóng tiếp cận và sử dụng khi phát sinh đám cháy.
Ngoài ra, việc quản lý nguồn điện, thiết bị sinh nhiệt, khu vực bếp và kho chứa đồ cũng là nội dung quan trọng trong quy định PCCC nhà nghỉ 4 tầng. Chủ cơ sở cần duy trì hồ sơ quản lý PCCC, kế hoạch kiểm tra và bảo dưỡng phương tiện, hệ thống theo yêu cầu hiện hành. Một sai sót cần tránh là chỉ tập trung bố trí bình chữa cháy tại tầng trệt mà chưa đánh giá khả năng tiếp cận phương tiện ở các tầng lưu trú.
Quy định PCCC nhà nghỉ 5 tầng
Đối với nhà nghỉ 5 tầng, quy định PCCC nhà nghỉ 5 tầng cần được chú trọng hơn ở khả năng phát hiện cháy sớm, truyền tín hiệu cảnh báo và tổ chức thoát nạn cho khách lưu trú tại nhiều tầng. Khi xảy ra sự cố, việc sơ tán có thể mất nhiều thời gian hơn nếu hành lang, cầu thang hoặc đường di chuyển không được tổ chức hợp lý.
Chủ cơ sở cần rà soát hệ thống lối thoát nạn từ các tầng, bảo đảm cầu thang và hành lang luôn thông thoáng. Các phương tiện chữa cháy, hệ thống báo cháy (nếu thuộc diện phải trang bị), đèn chiếu sáng sự cố và biển chỉ dẫn thoát nạn phải đáp ứng yêu cầu tương ứng với công trình.
Đồng thời, cần kiểm tra định kỳ hệ thống điện, thiết bị sinh nhiệt và những khu vực có nguy cơ phát sinh cháy. Nhân viên nhà nghỉ phải được phân công trách nhiệm cụ thể trong việc phát hiện, thông báo sự cố, hướng dẫn khách thoát nạn và phối hợp xử lý tình huống theo phương án đã xây dựng.
Một nội dung quan trọng khác là duy trì công tác kiểm tra, bảo dưỡng PCCC. Chủ cơ sở cần bảo đảm thiết bị luôn trong trạng thái sẵn sàng hoạt động, không để xảy ra tình trạng bình chữa cháy hết hạn, hệ thống báo cháy mất tín hiệu hoặc đèn chỉ dẫn thoát nạn không hoạt động.
Đặc biệt, chủ cơ sở cần phân biệt yêu cầu quản lý PCCC với yêu cầu thẩm định thiết kế PCCC. Theo Phụ lục III ban hành kèm Nghị định 347/2026/NĐ-CP, nhà nghỉ và các cơ sở lưu trú khác thuộc diện thẩm định thiết kế về PCCC khi cao từ 7 tầng trở lên hoặc có tổng diện tích sàn từ 3.000 m² trở lên.
Do đó, nhà nghỉ 5 tầng không tự động thuộc diện thẩm định thiết kế chỉ vì có 5 tầng. Tuy nhiên, nếu công trình đạt ngưỡng diện tích hoặc có công năng hỗn hợp thuộc danh mục phải thẩm định thì cần rà soát theo trường hợp cụ thể.
Quy định PCCC nhà nghỉ cần thực hiện
Quy định PCCC nhà nghỉ yêu cầu chủ cơ sở thực hiện đồng bộ các biện pháp phòng ngừa cháy, trang bị phương tiện chữa cháy và duy trì điều kiện an toàn trong suốt quá trình kinh doanh. Các nội dung trọng tâm bao gồm xây dựng nội quy PCCC, quản lý nguồn lửa và nguồn nhiệt, bảo đảm lối thoát nạn, tổ chức lực lượng tại chỗ và xây dựng phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ theo quy định hiện hành.
Nội quy và biển báo PCCC
Theo quy định PCCC nhà nghỉ, chủ cơ sở cần xây dựng nội quy phòng cháy, chữa cháy phù hợp với đặc điểm hoạt động và quy mô công trình. Nội quy phải quy định rõ trách nhiệm của nhân viên và khách lưu trú trong việc sử dụng điện, nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị có nguy cơ gây cháy và phương tiện chữa cháy tại chỗ.
Các nội dung này cần được phổ biến và niêm yết tại những vị trí dễ quan sát, dễ tiếp cận như quầy lễ tân, hành lang, khu vực cầu thang và các khu vực có nguy cơ cháy. Bên cạnh đó, biển báo PCCC, biển cấm, biển cảnh báo và biển chỉ dẫn thoát nạn phải được bố trí phù hợp với mặt bằng, đặc điểm sử dụng và yêu cầu kỹ thuật áp dụng cho công trình.
Lối thoát nạn và giải pháp thoát hiểm
Bảo đảm lối thoát nạn là yêu cầu quan trọng trong quy định PCCC nhà nghỉ, đặc biệt đối với công trình có nhiều tầng và thường xuyên có khách lưu trú. Hành lang, cầu thang, cửa ra vào và lối dẫn đến khu vực an toàn phải luôn thông thoáng, không bị chiếm dụng làm nơi chứa đồ hoặc tập kết vật dụng.
Chủ cơ sở cần thường xuyên kiểm tra khả năng sử dụng của cửa thoát nạn, hệ thống chiếu sáng sự cố và biển chỉ dẫn thoát hiểm. Đối với nhà nghỉ nhiều tầng, cần bảo đảm khách lưu trú có thể nhận biết hướng di chuyển đến lối thoát nạn từ vị trí phòng nghỉ, kể cả khi xảy ra tình trạng mất điện hoặc thiếu ánh sáng.
Trang bị phương tiện và hệ thống PCCC
Một trong những nội dung trọng tâm của quy định PCCC nhà nghỉ là trang bị phương tiện chữa cháy và hệ thống kỹ thuật phù hợp với quy mô, công năng và mức độ nguy hiểm cháy của công trình. Tùy trường hợp áp dụng, các hạng mục có thể bao gồm bình chữa cháy, hệ thống báo cháy, thiết bị cảnh báo, đèn chiếu sáng sự cố, biển chỉ dẫn thoát nạn và phương tiện phục vụ cứu nạn, cứu hộ.
Đối với những công trình thuộc diện phải trang bị, chủ cơ sở cần đầu tư hệ thống cấp nước chữa cháy, họng nước chữa cháy hoặc hệ thống chữa cháy tự động theo yêu cầu thiết kế PCCC và quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.
Cần lưu ý, không phải mọi nhà nghỉ đều bắt buộc lắp đặt toàn bộ các hệ thống trên. Chủ đầu tư phải căn cứ vào quy mô, số tầng, tổng diện tích sàn và danh mục công trình thuộc diện áp dụng để xác định đúng chủng loại, số lượng và vị trí lắp đặt phương tiện PCCC.
Quản lý nguồn điện và nguồn nhiệt
Trong quá trình thực hiện quy định PCCC nhà nghỉ, việc kiểm soát nguồn điện và nguồn nhiệt có ý nghĩa quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ phát sinh cháy từ hoạt động sinh hoạt, kinh doanh lưu trú. Hệ thống điện cần được kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ, sử dụng đúng công suất và không tự ý đấu nối thêm thiết bị vượt quá khả năng chịu tải của dây dẫn, ổ cắm.
Các khu vực như bếp, nơi đun nấu, phòng kỹ thuật và vị trí sử dụng thiết bị sinh nhiệt cần có biện pháp quản lý riêng. Nhân viên phải được hướng dẫn nhận biết dấu hiệu bất thường của thiết bị điện, cách ngắt nguồn điện khi cần thiết và biện pháp xử lý ban đầu khi phát hiện nguy cơ cháy.
Tổ chức lực lượng PCCC tại cơ sở
Quy định PCCC nhà nghỉ còn yêu cầu chủ cơ sở tổ chức lực lượng thực hiện nhiệm vụ phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tại chỗ theo quy mô nhân sự và trường hợp áp dụng. Theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP, cơ sở có từ 20 người lao động thường xuyên trở lên phải thành lập đội PCCC và CNCH cơ sở theo quy định.
Đối với cơ sở có dưới 20 người lao động thường xuyên, chủ cơ sở không phải thành lập đội nhưng phải phân công người thực hiện nhiệm vụ PCCC bằng văn bản. Người được giao nhiệm vụ cần nắm rõ nội quy, phương án xử lý sự cố, vị trí đặt phương tiện và cách sử dụng thiết bị chữa cháy ban đầu.
Việc phân công trách nhiệm rõ ràng giúp nhân viên chủ động phát hiện nguy cơ, thông báo khi xảy ra cháy và hướng dẫn khách lưu trú thoát nạn kịp thời.
Hồ sơ quản lý PCCC nhà nghỉ gồm những gì?
Theo Điều 4 Nghị định 105/2025/NĐ-CP, hồ sơ quản lý PCCC nhà nghỉ là tập hợp các tài liệu ghi nhận việc tổ chức, thực hiện và duy trì công tác phòng cháy, chữa cháy tại cơ sở. Hồ sơ thường bao gồm nội quy PCCC, phương án chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, tài liệu huấn luyện nghiệp vụ, biên bản kiểm tra, bảo dưỡng phương tiện và các giấy tờ liên quan theo quy định. Việc lập và cập nhật đầy đủ hồ sơ giúp chủ nhà nghỉ quản lý an toàn cháy nổ, đồng thời phục vụ công tác kiểm tra của cơ quan chức năng.
Chủ cơ sở cần lưu ý hồ sơ phải phản ánh đúng tình trạng thực tế. Việc chỉ chuẩn bị giấy tờ để xuất trình mà không duy trì kiểm tra, bảo dưỡng phương tiện và thực hiện các biện pháp an toàn sẽ không đáp ứng mục tiêu quản lý PCCC.
Quy định PCCC nhà nghỉ có yêu cầu thẩm định không?
Không phải tất cả nhà nghỉ đều phải thực hiện thủ tục thẩm định thiết kế PCCC. Cần căn cứ vào danh mục công trình tại Phụ lục III Nghị định 347/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 15/09/2026.
Đối với khách sạn, nhà khách, nhà nghỉ và cơ sở lưu trú khác, tiêu chí thuộc diện thẩm định thiết kế là:
- Công trình cao từ 7 tầng trở lên; hoặc
- Công trình có tổng diện tích sàn từ 3.000 m² trở lên.
Ngoài ra, nếu nhà nghỉ kết hợp nhiều công năng như kinh doanh dịch vụ, nhà hàng hoặc các hoạt động khác, cần rà soát thêm quy mô và công năng của từng phần công trình để xác định có thuộc danh mục phải thẩm định hay không.
Một điểm đáng chú ý sau khi Nghị định 347/2026/NĐ-CP có hiệu lực là cơ chế kiểm tra công tác nghiệm thu PCCC của cơ quan Công an đã được điều chỉnh. Đối với công trình thuộc diện áp dụng, chủ đầu tư có trách nhiệm tổ chức nghiệm thu PCCC và chịu trách nhiệm về kết quả trước khi đưa công trình vào sử dụng theo quy định mới.
Vì vậy, chủ đầu tư cần xác định nghĩa vụ ngay từ giai đoạn thiết kế, cải tạo, xây dựng, thay vì đợi đến khi hoàn thiện công trình mới rà soát hồ sơ.
Mức phạt vi phạm quy định PCCC nhà nghỉ
Mức phạt vi phạm quy định PCCC nhà nghỉ được xác định tùy theo tính chất, mức độ và hành vi vi phạm của cơ sở. Theo Nghị định 106/2025/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 69/2026/NĐ-CP, các lỗi như không lập hồ sơ PCCC, thiếu nội quy và biển báo, không trang bị hoặc không duy trì hoạt động của phương tiện, hệ thống PCCC đều có thể bị xử phạt. Ngoài phạt tiền, nhà nghỉ vi phạm nghiêm trọng còn có thể bị áp dụng biện pháp đình chỉ hoạt động theo quy địn
Đối với tổ chức, mức phạt tiền đối với cùng hành vi vi phạm hành chính thông thường bằng 2 lần mức phạt đối với cá nhân. Một số hành vi còn có thể đi kèm biện pháp khắc phục hậu quả hoặc đình chỉ hoạt động theo quy định.
Ngoài vi phạm về phương tiện, Nghị định 347/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi quy định xử phạt liên quan đến việc đưa công trình thuộc diện thẩm định thiết kế PCCC vào sử dụng khi chưa hoàn thành các yêu cầu pháp lý tương ứng. Mức phạt có thể từ 30–50 triệu đồng đối với hành vi sử dụng công trình thuộc trường hợp phải tổ chức nghiệm thu PCCC nhưng chưa thực hiện theo quy định; và từ 40–50 triệu đồng đối với hành vi sử dụng công trình thuộc diện thẩm định thiết kế khi chưa có văn bản thẩm định thiết kế theo trường hợp được quy định.
Lưu ý: Các mức phạt trên không mặc nhiên áp dụng cho mọi nhà nghỉ. Chỉ xử phạt khi công trình thuộc trường hợp phải thực hiện yêu cầu tương ứng và có hành vi vi phạm. Mức phạt cụ thể còn phụ thuộc chủ thể vi phạm, tình tiết và điều khoản áp dụng.
Thực hiện đúng quy định PCCC nhà nghỉ không chỉ là hoàn thiện hồ sơ hay trang bị một vài bình chữa cháy. Chủ cơ sở cần đánh giá đồng thời quy mô công trình, lối thoát nạn, hệ thống kỹ thuật, phương tiện chữa cháy, nhân sự và quy trình quản lý trong suốt quá trình kinh doanh.
Đặc biệt, với nhà nghỉ 3 tầng, 4 tầng và 5 tầng, việc xác định đúng nhóm cơ sở, nghĩa vụ quản lý, yêu cầu về bảo hiểm và các điều kiện an toàn là bước quan trọng để hạn chế rủi ro pháp lý cũng như bảo vệ khách lưu trú.
PCCC Ngày Đêm hỗ trợ tư vấn, khảo sát hiện trạng, rà soát hồ sơ và đề xuất giải pháp PCCC phù hợp với quy mô từng công trình. Việc đánh giá cần căn cứ vào hiện trạng thực tế và quy định pháp luật áp dụng, giúp chủ cơ sở xác định rõ những hạng mục cần bổ sung, cải thiện trước khi đưa công trình vào vận hành hoặc tiếp tục kinh doanh.
