Quy định về diễn tập PCCC tại doanh nghiệp là nội dung quan trọng mà người đứng đầu cơ sở cần nắm rõ để thực hiện đúng trách nhiệm phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Theo Thông tư 36/2025/TT-BCA cùng Nghị định 105/2025/NĐ-CP đã có hiệu lực từ 01/07/2025 việc thực tập phương án chữa cháy được quy định về thời hạn và yêu cầu thực hiện.
Cập nhật thông tư 36/2025/TT-BCA quy định mới về diễn tập PCCC tại doanh nghiệp
Theo cổng thông tin điện tử Chính phủ ) Thông tư 36/2025/TT-BCA là văn bản pháp quy cốt lõi quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC & CNCH) cùng Nghị định 105/2025/NĐ-CP. Quy định về diễn tập pccc tại doanh nghiệp theo Thông tư 36/2025/TT-BCA (có hiệu lực từ ngày 01/07/2025) đã chính thức thay thế toàn bộ các thông tư cũ trước đây, bao gồm cả Thông tư 149/2020/TT-BCA và Thông tư 32/2024/TT-BCA trước đó.
Điều chỉnh về danh mục và số lượng phương tiện PCCC trang bị cho lực lượng cơ sở
Tại Điều 4 và Phụ lục I Thông tư 36/2025/TT-BCA, Bộ Công an quy định danh mục, số lượng phương tiện PCCC và cứu nạn, cứu hộ trang bị cho lực lượng PCCC cơ sở, lực lượng chuyên ngành. Người đứng đầu cơ sở có trách nhiệm quyết định hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền trang bị đầy đủ phương tiện theo quy định.
Đối với doanh nghiệp, đây là nội dung cần đặc biệt quan tâm khi triển khai quy định về diễn tập PCCC tại doanh nghiệp. Lực lượng PCCC cơ sở cần được trang bị các phương tiện phù hợp để thực hành những nhiệm vụ như chữa cháy ban đầu, phá dỡ chướng ngại vật, chiếu sáng, cứu người và bảo vệ an toàn cá nhân. Việc trang bị đầy đủ giúp quá trình diễn tập sát với điều kiện thực tế, đồng thời bảo đảm khả năng huy động phương tiện khi xảy ra sự cố.
Điều chỉnh về thẩm quyền kiểm tra và quản lý công tác PCCC
Theo Điều 10 Thông tư 36/2025/TT-BCA, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an cấp tỉnh thực hiện quản lý về PCCC đối với các cơ sở thuộc Phụ lục II Nghị định 105/2025/NĐ-CP, đồng thời thực hiện kiểm tra định kỳ, đột xuất theo thẩm quyền và trình tự pháp luật quy định.
Quy định này giúp xác định rõ trách nhiệm của cơ quan Công an trong công tác quản lý, kiểm tra an toàn PCCC tại cơ sở. Doanh nghiệp cần chủ động chuẩn bị phương án chữa cháy, hồ sơ quản lý PCCC, sổ theo dõi phương tiện và tài liệu ghi nhận kết quả thực tập để phục vụ công tác kiểm tra khi có yêu cầu. Đây cũng là những nội dung cần rà soát khi thực hiện quy định về diễn tập PCCC tại doanh nghiệp.
Đặc biệt, doanh nghiệp cần bảo đảm nội dung thực tập trong hồ sơ PCCC phù hợp với hoạt động thực tế, tránh tình trạng có phương án nhưng lực lượng tại chỗ không nắm được nhiệm vụ hoặc phương tiện không thể sử dụng khi xảy ra sự cố.
Điều chỉnh về huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và cứu nạn, cứu hộ
Tại Điều 13 Thông tư 36/2025/TT-BCA, Bộ Công an quy định cụ thể về thẩm quyền tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và cứu nạn, cứu hộ. Theo đó, các đơn vị có thẩm quyền gồm cơ sở đào tạo về PCCC và CNCH, Cục Cảnh sát PCCC và CNCH và Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an cấp tỉnh. Việc tổ chức huấn luyện được thực hiện theo từng nhóm đối tượng và phạm vi quản lý quy định tại điều này.
Đối với doanh nghiệp, người lao động và thành viên lực lượng PCCC cơ sở cần được trang bị kiến thức, kỹ năng phù hợp với nhiệm vụ được giao. Nội dung thực hành nên gắn với điều kiện thực tế như nhận biết nguy cơ cháy, cách báo cháy, sử dụng bình chữa cháy, tổ chức thoát nạn và phối hợp cứu người. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu quả thực hiện quy định về diễn tập PCCC tại doanh nghiệp.
Cần lưu ý, huấn luyện nghiệp vụ và thực tập phương án chữa cháy là hai hoạt động khác nhau. Việc hoàn thành khóa huấn luyện không đồng nghĩa doanh nghiệp đã hoàn thành nghĩa vụ thực tập phương án định kỳ theo Điều 16 Nghị định 105/2025/NĐ-CP.
Như vậy, khi thực hiện quy định về diễn tập PCCC tại doanh nghiệp, các đơn vị cần chuyển sang áp dụng hệ thống văn bản mới, đặc biệt là Luật 55/2024/QH15, Nghị định 105/2025/NĐ-CP và Thông tư 36/2025/TT-BCA.
Quy định về diễn tập PCCC tại doanh nghiệp theo tần suất 1 năm/ lần
Quy định về diễn tập PCCC tại doanh nghiệp theo điểm a khoản 1 Điều 16 Nghị định 105/2025/NĐ-CP, phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ của cơ sở và phương tiện giao thông phải được thực tập định kỳ ít nhất một lần trong năm. Đây là mốc thời gian doanh nghiệp cần đưa vào kế hoạch quản lý PCCC hằng năm.
Trong mỗi lần thực tập, doanh nghiệp có thể lựa chọn một hoặc nhiều tình huống giả định khác nhau. Tuy nhiên, doanh nghiệp phải bảo đảm tất cả tình huống đã được xây dựng trong phương án lần lượt được thực tập. Theo quy định về diễn tập pccc tại doanh nghiệp việc tổ chức một tình huống giống nhau qua nhiều năm có thể dẫn đến việc chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu.
Ví dụ thực tế: Một nhà xưởng có phương án gồm tình huống cháy tại khu vực sản xuất và tình huống cháy tại kho hàng. Doanh nghiệp không được chỉ thực tập tình huống thứ nhất rồi mặc nhiên coi đã hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ.
Đối với các cơ sở có nhiều khu vực hoạt động như nhà xưởng, kho hàng, văn phòng, khu vực sản xuất hoặc nơi tập trung đông người, doanh nghiệp nên xây dựng lịch thực tập phù hợp với từng khu vực có nguy cơ cháy, nổ. Nội dung thực tập cần kiểm tra khả năng phát hiện và báo cháy, huy động lực lượng tại chỗ, sử dụng phương tiện chữa cháy, tổ chức thoát nạn và phối hợp cứu người.
Ngoài hoạt động định kỳ, theo khoản 2 Điều 16 Nghị định 105/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp còn có trách nhiệm phối hợp tham gia thực tập phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ của cơ quan Công an khi được yêu cầu. Việc thông báo và huy động lực lượng, phương tiện được thực hiện theo quy định tại khoản này.
Sau mỗi lần thực tập, doanh nghiệp cần ghi nhận kết quả, đánh giá khả năng xử lý tình huống và những hạn chế cần khắc phục. Kết quả thực tập được tổng hợp trong báo cáo công tác PCCC, cứu nạn, cứu hộ theo Mẫu PC04 hoặc cập nhật trên hệ thống Cơ sở dữ liệu về PCCC, cứu nạn, cứu hộ và truyền tin báo cháy theo quy định về diễn tập PCCC tại doanh nghiệp.
Quy trình tổ chức thực tập phương án PCCC tại doanh nghiệp
Quy trình thực tập cần bám sát phương án đã xây dựng, phù hợp với điều kiện thực tế và có người chịu trách nhiệm theo dõi. Khi triển khai quy định về diễn tập PCCC tại doanh nghiệp, cần phân biệt hoạt động thực tập nội bộ với buổi thực tập theo phương án do cơ quan Công an tổ chức.
Bước 1: Rà soát phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ
Doanh nghiệp kiểm tra phương án hiện có, đối chiếu với mặt bằng, công năng, số người làm việc và điều kiện an toàn tại cơ sở. Các tình huống giả định cần phù hợp với nguy cơ thực tế, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu và lực lượng tại chỗ.
Phương án của cơ sở do người đứng đầu tổ chức xây dựng và phê duyệt theo Mẫu PC06. Vì vậy, không nên ghi quy trình theo hướng mọi phương án nội bộ đều phải trình cơ quan Công an phê duyệt.
Bước 2: Lập kế hoạch và phân công nhân sự
Doanh nghiệp xác định thời gian, địa điểm, thành phần tham gia và người phụ trách. Nhiệm vụ của lực lượng PCCC tại cơ sở cần được phổ biến rõ để từng bộ phận hiểu phạm vi trách nhiệm và cách phối hợp.
Kế hoạch nên tính đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và số lượng người có mặt tại cơ sở. Việc thông báo nội bộ trước buổi thực tập giúp các bộ phận chủ động sắp xếp công việc, hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động thường ngày.
Bước 3: Kiểm tra điều kiện an toàn trước khi thực tập
Người phụ trách rà soát địa điểm, phương tiện, hệ thống thông tin liên lạc và điều kiện bảo đảm an toàn cho người tham gia. Cần bố trí người giám sát và thống nhất cách dừng hoạt động nếu phát sinh nguy cơ ngoài dự kiến.
Nếu sử dụng hình thức mô phỏng, doanh nghiệp cần đánh giá rủi ro và kiểm soát phù hợp. Không tự ý tạo tình huống có lửa, khói hoặc yếu tố nguy hiểm khi chưa có phương án chuyên môn và điều kiện an toàn.
Bước 4: Tổ chức thực tập theo phương án
Buổi thực tập được tiến hành theo nội dung đã xây dựng và phân công. Người tham gia thực hiện nhiệm vụ trong phạm vi được giao, dưới sự điều phối của người phụ trách.
Nội dung đánh giá nên tập trung vào khả năng phối hợp, thông tin báo động, tổ chức thoát nạn và mức độ phù hợp của phương án với điều kiện thực tế. Doanh nghiệp cần ưu tiên an toàn, không biến buổi thực tập thành hoạt động trình diễn.
Bước 5: Đánh giá và rút kinh nghiệm
Sau buổi thực tập, người phụ trách tổng hợp kết quả, ghi nhận nội dung đã thực hiện và những điểm cần cải thiện. Nếu mặt bằng, công năng, lực lượng hoặc phương tiện thay đổi, doanh nghiệp cần rà soát việc cập nhật phương án.
Theo điểm c khoản 1 Điều 16 Nghị định 105/2025/NĐ-CP, kết quả thực tập phải được thể hiện trong báo cáo theo Mẫu PC04 hoặc cập nhật trên hệ thống Cơ sở dữ liệu về PCCC, CNCH và truyền tin báo cháy.
Thực hiện đầy đủ các bước trên giúp doanh nghiệp triển khai quy định về diễn tập PCCC tại doanh nghiệp có kế hoạch, có người chịu trách nhiệm và có căn cứ đánh giá sau thực tập.
Hồ sơ PCCC của cơ sở và tài liệu ghi nhận buổi thực tập
Doanh nghiệp cần phân biệt hồ sơ quản lý PCCC của cơ sở với tài liệu lưu riêng để theo dõi từng buổi thực tập. Theo Điều 4 Nghị định 105/2025/NĐ-CP, người đứng đầu cơ sở có trách nhiệm lập, quản lý và cập nhật hồ sơ PCCC theo thành phần tương ứng với loại hình, đặc điểm của cơ sở.
Thành phần hồ sơ quản lý PCCC của cơ sở
Hồ sơ gồm phiếu thông tin cơ sở theo Mẫu PC01; nội quy PCCC, CNCH; tài liệu thẩm duyệt, thẩm định thiết kế và nghiệm thu PCCC đối với công trình thuộc diện áp dụng; quyết định thành lập lực lượng hoặc văn bản phân công người thực hiện nhiệm vụ PCCC; thông báo kết quả huấn luyện; phương án của cơ sở theo Mẫu PC06; sổ theo dõi phương tiện; biên bản tự kiểm tra theo Mẫu PC02 và báo cáo kết quả công tác PCCC, CNCH theo Mẫu PC04.
Ngoài ra, hồ sơ có thể gồm giấy chứng nhận bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc, bản vẽ hoàn công hệ thống PCCC và các biên bản, quyết định liên quan nếu thuộc trường hợp phát sinh. Không phải mọi cơ sở đều có đầy đủ tất cả tài liệu; thành phần cụ thể phụ thuộc loại hình và nghĩa vụ pháp lý của cơ sở.
Tài liệu nên lưu để theo dõi từng buổi thực tập
Bên cạnh việc cập nhật kết quả theo Mẫu PC04 hoặc trên hệ thống dữ liệu, doanh nghiệp nên lưu kế hoạch tổ chức, danh sách người tham gia, tài liệu phổ biến nội dung và biên bản đánh giá. Đây là tài liệu hỗ trợ quản lý nội bộ, giúp đối chiếu thời gian, thành phần và nội dung đã thực hiện.
Hình ảnh hoặc video có thể được lưu để minh chứng cho quá trình thực tập. Nên ghi nhận bối cảnh và hoạt động thực tế ở các giai đoạn phù hợp, đồng thời kiểm tra sự thống nhất giữa kế hoạch, biên bản và danh sách tham gia. Ảnh, video chỉ là tài liệu hỗ trợ, không thay thế buổi thực tập hoặc thành phần hồ sơ pháp luật yêu cầu.
Việc phân loại và lưu trữ đúng tài liệu giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt quy định về diễn tập PCCC tại doanh nghiệp, đồng thời thuận tiện khi cần rà soát hồ sơ hoặc làm việc với cơ quan chức năng.
Mức phạt khi vi phạm quy định về thực tập phương án PCCC
Nghị định 106/2025/NĐ-CP quy định mức xử phạt đối với hành vi vi phạm về xây dựng, phê duyệt và thực tập phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ. Theo Điều 26, mức phạt được xác định theo từng hành vi cụ thể, không áp dụng một mức chung cho mọi sai sót.
| Hành vi vi phạm | Mức phạt cá nhân | Mức phạt tổ chức |
| Xây dựng phương án không bảo đảm nội dung; không cập nhật, chỉnh lý hoặc phê duyệt sai thẩm quyền | 3–5 triệu đồng | 6–10 triệu đồng |
| Không thực tập hết tình huống; không bố trí đủ lực lượng hoặc phương tiện khi được huy động | 5–10 triệu đồng | 10–20 triệu đồng |
| Không phối hợp xây dựng hoặc thực tập phương án của cơ quan Công an theo yêu cầu | 10–15 triệu đồng | 20–30 triệu đồng |
| Không tổ chức thực tập phương án của cơ sở | 15–20 triệu đồng | 30–40 triệu đồng |
Theo Điều 4 Nghị định 106/2025/NĐ-CP, mức phạt quy định là mức áp dụng đối với cá nhân; tổ chức có cùng hành vi vi phạm chịu mức phạt gấp hai lần. Doanh nghiệp cần kiểm soát cả nghĩa vụ tổ chức thực tập phương án của cơ sở và trách nhiệm phối hợp khi được cơ quan có thẩm quyền huy động.
Vì vậy, việc chủ động rà soát quy định về diễn tập PCCC tại doanh nghiệp giúp người đứng đầu hạn chế nguy cơ vi phạm, đồng thời bảo đảm hoạt động thực tập được tổ chức đúng trách nhiệm.
Nắm rõ quy định về diễn tập PCCC tại doanh nghiệp là yêu cầu quan trọng giúp cơ sở chủ động ứng phó khi xảy ra sự cố, bảo vệ con người và tài sản. Doanh nghiệp cần khảo sát bảo dưỡng bảo trì PCCC hãy liên hệ PCCC Ngày Đêm để được lên phương án miễn phí
