Nội quy PCCC là tài liệu bắt buộc tại nhiều cơ sở, doanh nghiệp, nhà xưởng, trường học và chung cư nhằm nâng cao ý thức phòng ngừa cháy nổ. Trong bài viết này, PCCC Ngày Đêm sẽ cập nhật đầy đủ mẫu nội quy PCCC, mẫu tiêu lệnh chữa cháy mới nhất năm 2026, các quy định pháp luật hiện hành, cách treo đúng vị trí và những lưu ý quan trọng giúp doanh nghiệp áp dụng đúng quy định.
Tìm hiểu về bộ nội quy pccc và tiêu lệnh
Tiêu lệnh và nội quy PCCC gần như luôn phải đi kèm với nhau tạo thành một bộ đôi bắt buộc. Theo quy định của pháp luật về phòng cháy và chữa cháy, hai bảng này phải được treo cạnh nhau tại các vị trí quy định để đảm bảo tính toàn diện. Các chủ cơ sở bắt buộc phải có và hiểu nội dung của nội quy PCCC và tiêu lệnh chữa cháy.
Nội quy PCCC là gì?
Nội quy PCCC là tập hợp các quy định về phòng ngừa cháy nổ, sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt, quản lý thiết bị điện và trách nhiệm của từng cá nhân khi xảy ra sự cố cháy. Nội dung được xây dựng dựa trên quy định của pháp luật và phù hợp với từng loại hình cơ sở.
Tiêu lệnh chữa cháy là gì?
Tiêu lệnh chữa cháy là bảng chỉ dẫn bằng hình ảnh và chữ viết ngắn gọn về quy trình xử lý khẩn cấp khi có hỏa hoạn xảy ra. Bảng tiêu lệnh thường được treo cạnh bảng nội quy PCCC tại các vị trí dễ thấy như hành lang, cửa ra vào, gần bình chữa cháy để mọi người có thể nhanh chóng đọc và thực hiện đúng thao tác dập lửa.
Phân biệt nội quy PCCC và tiêu lệnh chữa cháy
Nội dung phân biệt nội quy và tiêu lệnh PCCC nhằm giúp người đọc hiểu rõ bản chất, ý nghĩa và cách sử dụng của hai loại bảng biển này, tránh việc bị nhầm lẫn giữa chúng khi trang bị tại cơ sở. Chuyên gia PCCC Ngày Đêm chia sẻ 2 phần nội dung phân biệt nội quy PCCC và tiêu lệnh chữa cháy.
Phân biệt về mục đích cốt lõi
Nội quy PCCC: Mang tính chất phòng ngừa chủ động. Đây là tập hợp các quy định bắt buộc phải tuân thủ hàng ngày nhằm giữ an toàn, ngăn không cho đám cháy có cơ hội phát sinh (phòng cháy).
Tiêu lệnh chữa cháy: Mang tính chất hành động khẩn cấp. Đây là quy trình xử lý tình huống, chỉ dẫn mọi người phải làm gì khi ngọn lửa đã bùng phát nhằm dập tắt đám cháy nhanh nhất (chữa cháy).
Phân biệt về hình thức thể hiện
Nội quy PCCC: Thể hiện chủ yếu bằng văn bản, chữ viết dạng các điều khoản. Nội dung mang tính răn đe, pháp lý và có chế tài xử phạt rõ ràng.
Tiêu lệnh chữa cháy: Thể hiện trực quan bằng hình ảnh minh họa (icon) kèm theo tiêu đề chữ ngắn gọn. Tiêu lệnh thường chia thành đúng 4 bước hành động cốt lõi để người nhìn có thể hiểu ngay trong 3 giây.
Mẫu nội quy PCCC & CNCH, tiêu lệnh cập nhật mới năm 2026
Mẫu nội quy PCCC & CNCH và tiêu lệnh chữa cháy cập nhật năm 2026, được trình bày theo quy định hiện hành. Doanh nghiệp, cơ quan và cơ sở sản xuất có thể tham khảo để niêm yết hoặc điều chỉnh phù hợp với đặc điểm hoạt động của đơn vị mình.
Mẫu nội quy PCCC chuẩn theo 9 điều khoản cập nhật mới
Mẫu nội dung chuẩn hóa cập nhật mới 2026 gồm 9 điều tích hợp đầy đủ các quy định pháp lý hiện hành. Bản 9 điều mới bổ sung riêng một điều khoản (hoặc tách rõ nội dung) về trách nhiệm bảo quản thiết bị CNCH (như mặt nạ phòng độc, búa thoát hiểm, dây thoát hiểm) và quy định lối thoát nạn. Luật mới yêu cầu hai công tác này phải luôn đi đôi với nhau.
Điều 1: Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ là nghĩa vụ của toàn thể cán bộ, nhân viên, các đơn vị thuê mặt bằng và khách đến liên hệ công tác.
Điều 2: Mọi cá nhân phải tích cực ngăn ngừa nguy cơ hoả hoạn, tham gia đầy đủ các buổi tập huấn nghiệp vụ và diễn tập phương án PCCC định kỳ.
Điều 3: Cấm tuyệt đối việc sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt, hút thuốc, thắp hương thờ cúng tại kho tàng, nơi chứa chất dễ cháy và khu vực sản xuất.
Điều 4: Không tự ý câu mắc, lắp đặt thêm thiết bị điện ngoài thiết kế. Người sử dụng phải tắt toàn bộ thiết bị điện và ngắt cầu dao tổng trước khi rời khỏi phòng làm việc.
Điều 5: Sắp xếp vật tư, hàng hóa gọn gàng, cách xa hệ thống dây điện, bóng đèn tối thiểu 0,5m. Không để hàng hóa che khuất đầu phun chữa cháy tự động và đầu dò khói.
Điều 6: Hành lang, cầu thang, lối thoát nạn và cửa thoát hiểm phải luôn thông thoáng. Không được khóa cửa thoát hiểm hoặc để chướng ngại vật cản trở lối đi.
Điều 7: Các phương tiện chữa cháy, cứu nạn (bình bột, bình khí, mặt nạ, búa, rìu) phải đặt đúng vị trí, dễ thấy, dễ lấy. Nghiêm cấm sử dụng thiết bị PCCC vào mục đích khác.
Điều 8: Các bên thuê, mượn hoặc sử dụng chung hạ tầng cơ sở phải tuân thủ tuyệt đối quy định an toàn liên đới và chịu trách nhiệm kiểm tra thiết bị thuộc phạm vi quản lý của mình.
Điều 9: Người thực hiện tốt sẽ được khen thưởng; ai vi phạm sẽ bị xử phạt hành chính tăng nặng nếu tái phạm nhiều lần, hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo mức độ thiệt hại.
Quy trình 4 bước trong tiêu lệnh chữa cháy
Tiêu lệnh chữa cháy quy định 4 bước xử lý cơ bản khi phát hiện cháy, giúp mọi người phản ứng nhanh, hạn chế thiệt hại về người và tài sản. Việc nắm rõ quy trình này góp phần nâng cao hiệu quả chữa cháy ban đầu và hỗ trợ lực lượng cứu hỏa khi có sự cố.
- Bước 1: Báo động gấp – Khi phát hiện đám cháy, lập tức hô hoán lớn “Cháy! Cháy!”, gõ khánh/kẻng hoặc bấm nút chuông báo cháy khẩn cấp để cảnh báo mọi người xung quanh.
- Bước 2: Cúp cầu dao điện – Di chuyển nhanh đến bảng điện, ngắt ngay cầu dao tổng của khu vực bị cháy nhằm ngăn ngừa chập điện, nổ hệ thống dây dẫn và bảo vệ người tham gia chữa cháy.
- Bước 3: Dùng phương tiện tại chỗ – Tiếp cận các thiết bị chữa cháy được trang bị sẵn gần đó như bình bột, bình khí CO2, chăn nhúng nước, họng nước vách tường hoặc cát để khống chế đám cháy.
- Bước 4: Gọi điện số 114 – Nếu đám cháy lớn vượt quá khả năng kiểm soát tại chỗ, lập tức dùng điện thoại gọi đến số 114 để báo cho lực lượng Cảnh sát PCCC chuyên nghiệp
Các nội dung mới bổ sung trong nội quy PCCC năm 2026
Quy định rõ trách nhiệm bên thuê/mượn: Ghi rõ nghĩa vụ PCCC của tổ chức, cá nhân thuê lại hoặc sử dụng chung mặt bằng để tránh đùn đẩy trách nhiệm pháp lý khi xảy ra sự cố theo Nghị định số 69/2026/NĐ-CP.
Quản lý thiết bị cứu nạn cứu hộ (CNCH): Tích hợp nội quy bảo quản, không tự ý di dời các thiết bị cứu hộ, mặt nạ phòng độc, đèn sự cố và hệ thống chỉ dẫn EXIT.
Bảo vệ hệ thống báo cháy, đầu phun tự động: Cấm tuyệt đối hành vi tự ý cơi nới, làm vách ngăn thạch cao hoặc sắp xếp vật tư che khuất đầu phun nước Sprinkler và đầu dò khói.
Điều chỉnh số lượng thiết bị theo QCVN 10:2025/BCA: Không còn bắt buộc phải tích trữ dư 10% số lượng bình chữa cháy dự phòng trong kho như trước, giúp tối ưu chi phí vận hành.
Những nơi nào cần có nội quy PCCC, tiêu lệnh chữa cháy
Nội quy PCCC và tiêu lệnh chữa cháy cần được niêm yết tại các khu vực có nguy cơ cháy nổ hoặc nơi tập trung đông người. Việc bố trí đúng vị trí giúp mọi người dễ quan sát, nâng cao ý thức phòng cháy và xử lý kịp thời khi có sự cố.
Nhà xưởng, nhà máy, khu công nghiệp là khu vực có nhiều máy móc, thiết bị điện và vật liệu dễ cháy. Nội quy PCCC nên được treo tại cổng ra vào, khu sản xuất, kho hàng và các lối thoát nạn.
Văn phòng, tòa nhà làm việc, các cơ quan, doanh nghiệp cần niêm yết nội quy PCCC tại sảnh, hành lang, khu vực lễ tân hoặc gần cầu thang thoát hiểm. Điều này giúp nhân viên và khách dễ dàng tiếp cận thông tin khi cần.
Chung cư, tòa nhà cao tầng nội quy PCCC và tiêu lệnh chữa cháy thường được đặt ở sảnh tầng, tầng hầm, khu để xe và gần tủ chữa cháy. Đây đều là những vị trí dễ quan sát và thuận tiện khi xảy ra sự cố.
Trường học, bệnh viện và cơ sở giáo dục cần treo nội quy PCCC tại khu vực tập trung đông người như hành lang, sảnh, phòng học hoặc khu khám chữa bệnh để nâng cao ý thức phòng cháy.
Trung tâm thương mại, cửa hàng kinh doanh, siêu thị, cửa hàng, showroom cần bố trí nội quy PCCC gần lối vào, quầy thu ngân hoặc kho hàng.
Kho hàng và khu vực có nguy cơ cháy nổ, kho hóa chất, phòng máy phát điện, phòng kỹ thuật và các khu vực chứa chất dễ cháy bắt buộc phải có nội quy PCCC và tiêu lệnh chữa cháy để hỗ trợ xử lý nhanh khi xảy ra hỏa hoạn.
Quy cách trình bày và vị trí treo nội quy
Nội quy PCCC cần được trình bày rõ ràng, dễ đọc với kích thước phổ biến 32 × 44 cm hoặc 44 × 32 cm. Chất liệu thường sử dụng là mica 2 mm, tấm Alu hoặc inox để đảm bảo độ bền, chống ẩm và phù hợp với nhiều môi trường lắp đặt.
Bảng nội quy PCCC nên được treo tại hành lang, sảnh, gần bình chữa cháy, tủ chữa cháy hoặc lối thoát hiểm, ở độ cao khoảng 2–2,7 m so với mặt sàn. Vị trí treo cần thông thoáng, dễ quan sát và không bị vật cản che khuất để mọi người có thể nhanh chóng tiếp cận khi cần.
Nguyên tắc xử phạt vi phạm mới cần lưu ý khi không có nội quy, tiêu lệnh PCCC
Không “phạt chồng” nhưng tăng nặng: Nếu một cơ sở vi phạm một hành vi PCCC nhiều lần sẽ không bị phạt tách rời từng biên bản mà áp dụng xử phạt một hành vi kèm tình tiết tăng nặng kịch khung.
Phạt nguội qua môi trường điện tử: Cơ quan chức năng có quyền trích xuất dữ liệu camera giám sát, hình ảnh để xử phạt vi phạm PCCC trên môi trường mạn
Việc xây dựng và niêm yết nội quy PCCC đúng quy định không chỉ giúp cơ sở đáp ứng yêu cầu pháp luật mà còn nâng cao ý thức phòng ngừa cháy nổ cho mọi người. Liên hệ PCCC Ngày Đêm để nhận tư vấn chi tiết về phòng cháy chữa cháy cùng các dịch vụ như lắp đặt thi công, bảo dưỡng, bảo trì PCCC.
