Hướng dẫn dán tiêu lệnh chữa cháy đúng vị trí giúp mọi người nhanh chóng nhận biết cách xử lý khi xảy ra cháy, đồng thời hỗ trợ nâng cao ý thức và khả năng ứng phó ban đầu. Tuy nhiên, không phải cứ dán bảng là đáp ứng yêu cầu PCCC. Vị trí, cách bố trí, nội dung và mối liên hệ với phương tiện chữa cháy thực tế đều cần được xem xét phù hợp với từng công trình.
Tiêu lệnh chữa cháy là gì?
Tiêu lệnh chữa cháy là bảng hướng dẫn ngắn gọn gồm 4 bước ngắn gọn và trực quan hướng dẫn cách xử lý khi có sự cố cháy nổ nhanh chóng cho người lớn mà ai cũng làm được. Nội dung tiêu lệnh chữa cháy xoay quanh các bước như báo động, ngắt nguồn điện, sử dụng phương tiện chữa cháy và gọi lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH khi cần thiết.
Trong thực tế, dán tiêu lệnh chữa cháy đạt chuẩn thường được thực hiện tại những vị trí dễ quan sát như khu vực đặt bình chữa cháy, tủ phương tiện PCCC, hành lang, cầu thang, văn phòng, nhà xưởng, cửa hàng hoặc khu vực có nguy cơ cháy.
Cách dán tiêu lệnh nội quy phòng cháy chữa cháy đúng cách
Cách dán tiêu lệnh chữa cháy đạt chuẩn rất đơn giản người lớn ai cũng làm được chỉ cần thực hiện theo 3 bước mà PCCC Ngày Đêm chia sẻ. Khi dán tiêu lệnh chữa cháy thường dán cùng nội quy phòng cháy chữa cháy đặt cạnh nhau nhưng cần phân biệt rõ chức năng của từng bảng.
Trước tiên, lựa chọn vị trí có nhiều người qua lại hoặc gần khu vực bố trí phương tiện chữa cháy. Với nhà xưởng, có thể bố trí tại lối ra vào khu vực sản xuất, hành lang, khu vực tủ chữa cháy hoặc gần bình chữa cháy. Với văn phòng, cửa hàng, nhà hàng, khách sạn, bảng có thể đặt tại hành lang, khu vực sảnh hoặc những vị trí người sử dụng dễ tiếp cận.
Chuẩn bị dụng cụ
- Bảng tiêu lệnh (chất liệu Mica, nhôm, alu hoặc decal kích thước phổ biến 20x30cm, 30x40cm).
- Keo dán (keo 2 mặt siêu dính, keo silicon hoặc keo bọt) nếu dán lên kính, tường gạch mịn.
- Đinh vít, máy khoan hoặc búa nếu bảng làm bằng sắt/nhôm/mica cứng cần khoan tường.
Cách dán bảng tiêu lệnh chữa cháy lên tường nhanh chóng và đúng quy định gồm 3 bước đơn giản như sau:
Bước 1: Làm sạch bề mặt tường trước khi dán tiêu lệnh chữa cháy
- Dùng khăn khô hoặc khăn ẩm lau sạch bụi bẩn, dầu mỡ tại vị trí cần dán.
- Đảm bảo tường khô ráo, phẳng mịn để giúp keo bám chắc hoặc ốc vít không bị lỏng.
Bước 2: Chuẩn bị băng keo hoặc phụ kiện cố định
- Đối với bảng nhựa (mica) hoặc decal: Dán băng keo xốp 2 mặt hoặc keo chuyên dụng vào các góc/mặt sau của bảng.
- Đối với bảng tôn/sắt: Chuẩn bị ốc vít hoặc đinh để cố định tại 4 góc.
- Mẹo: Đo chiều cao ngang tầm mắt người lớn (khoảng 1.5m – 1.8m từ mặt đất) và dùng bút chì đánh dấu nhẹ vị trí để dán cho thẳng hàng.
Bước 3:Dán tiêu lệnh chữa cháy và kiểm tra cố định
- Dán bảng lên vị trí đã đánh dấu, dùng tay ấn mạnh đều khắp bề mặt để keo bám chặt vào tường (hoặc dùng khoan/búa đóng đinh nếu dùng bảng tôn).
- Đứng lùi lại quan sát xem bảng đã ngay ngắn, dễ nhìn, không bị che khuất bởi thiết bị khác và gần khu vực đặt bình chữa cháy hay lối thoát nạn chưa
Khi dán tiêu lệnh nội quy phòng cháy chữa cháy, cần bảo đảm bảng không bị che khuất bởi tủ, hàng hóa, biển quảng cáo hoặc thiết bị khác. Bề mặt tường cũng phải tương đối phẳng, sạch và khô để bảng được cố định chắc chắn, tránh bong tróc trong quá trình sử dụng.
Mẹo dán tiêu lệnh chữa cháy
Một cách dán tiêu lệnh chữa cháy hiệu quả là đặt bảng ở độ cao và vị trí phù hợp với tầm nhìn của người khoảng 1.5-1.7m. Không nên dán quá cao khiến người đọc khó quan sát, cũng không nên đặt sát mặt đất hoặc phía sau các thiết bị PCCC.
Đặc biệt, tiêu lệnh nên được đặt gần phương tiện mà người đọc cần sử dụng. Ví dụ, nếu khu vực có bình chữa cháy xách tay thì tiêu lệnh có thể được bố trí gần cụm bình để người xử lý sự cố vừa nhìn thấy hướng dẫn vừa tiếp cận được phương tiện.
Đối với công trình lớn, không nên chỉ dán tiêu lệnh chữa cháy tại một vị trí duy nhất. Cần xem xét mặt bằng, số lượng khu vực, mật độ người và phương án bố trí phương tiện PCCC để lựa chọn vị trí phù hợp. Trong quá trình kiểm tra, bảo trì PCCC, doanh nghiệp cũng nên kiểm tra tình trạng của bảng, khả năng quan sát và việc bố trí có còn phù hợp sau khi công trình thay đổi mặt bằng hay không.
Cách dán nội quy phòng cháy chữa cháy
Nội quy phòng cháy chữa cháy có tính chất khác với tiêu lệnh. Vì vậy, khi dán nội quy phòng cháy chữa cháy, cần lựa chọn vị trí có khả năng truyền đạt các quy định đến người làm việc và người sử dụng công trình.
Nội quy nên được đặt tại những khu vực dễ quan sát như cổng, sảnh, khu vực sản xuất, phòng kỹ thuật, kho hàng hoặc vị trí tập trung đông người tùy đặc điểm công trình. Nội dung phải rõ ràng, dễ đọc và phù hợp với hoạt động thực tế.
Với doanh nghiệp có nhiều khu vực có nguy cơ cháy khác nhau, không nên áp dụng một cách bố trí máy móc cho toàn bộ công trình. Chẳng hạn, khu vực kho chứa hàng, phòng máy, khu vực sản xuất và văn phòng có thể có yêu cầu quản lý an toàn PCCC khác nhau. Việc bố trí nội quy và các biển hướng dẫn cần được xem xét cùng tổng thể giải pháp PCCC của công trình.
Một số sai lầm khi dán tiêu lệnh chữa cháy cần tránh
Dán ở vị trí khó quan sát: Đây là lỗi khá phổ biến. Bảng bị đặt sau cửa, phía sau bình chữa cháy, dưới tầm che của hàng hóa hoặc ở vị trí quá cao sẽ làm giảm khả năng tiếp cận thông tin khi có sự cố.
Dán nhưng không gắn với phương tiện chữa cháy: Tiêu lệnh sẽ có giá trị thực tế hơn khi được bố trí gần khu vực có bình chữa cháy hoặc phương tiện liên quan. Người xử lý sự cố cần có thể nhìn thấy hướng dẫn và nhanh chóng tiếp cận phương tiện.
Sử dụng bảng đã cũ, bong tróc hoặc không thể đọc rõ: Trong môi trường nhà xưởng, kho hoặc khu vực có độ ẩm cao, bảng có thể xuống cấp theo thời gian. Nếu chữ, hình ảnh hoặc các bước hướng dẫn không còn rõ, cần thay thế.
Chỉ chú trọng dán bảng mà bỏ qua hệ thống PCCC: Việc dán tiêu lệnh chữa cháy không thể thay thế cho bình chữa cháy, hệ thống báo cháy, chữa cháy, đèn chỉ dẫn thoát nạn, lối thoát nạn hoặc các giải pháp PCCC khác. Bảng hướng dẫn chỉ phát huy tác dụng khi được đặt trong một hệ thống an toàn PCCC được tổ chức đầy đủ.
Bố trí theo mẫu nhưng không khảo sát thực tế: Một vị trí phù hợp với văn phòng chưa chắc phù hợp với nhà xưởng hoặc kho hàng. Khi thi công và bảo trì PCCC, vị trí đặt bảng nên được đánh giá dựa trên công năng, mặt bằng và phương tiện PCCC thực tế.
Có bắt buộc dán tiêu lệnh chữa cháy không?
Không nên hiểu rằng mọi công trình đều có một yêu cầu chung là bắt buộc phải dán tiêu lệnh chữa cháy theo một kích thước, mẫu bảng và số lượng cố định. Việc xác định yêu cầu cụ thể cần căn cứ vào loại hình cơ sở, quy mô, công năng, hồ sơ thiết kế, các quy định PCCC áp dụng và yêu cầu quản lý an toàn tại công trình.
Điểm quan trọng là không nên đồng nhất việc dán tiêu lệnh với việc đáp ứng toàn bộ yêu cầu về PCCC. Một cơ sở có thể đã dán đầy đủ bảng tiêu lệnh nhưng vẫn tồn tại các vấn đề về phương tiện chữa cháy, lối thoát nạn, hệ thống báo cháy hoặc hồ sơ quản lý PCCC.
Đối với công trình đang thi công, cải tạo hoặc bảo trì hệ thống PCCC, nên kiểm tra tổng thể thay vì chỉ bổ sung bảng tiêu lệnh. Nhà thầu PCCC có kinh nghiệm có thể khảo sát thực tế, xác định vị trí bố trí phương tiện, biển báo, nội quy và tiêu lệnh sao cho phù hợp với mặt bằng vận hành.
Nội quy và tiêu lệnh khác nhau như thế nào?
Nội quy và tiêu lệnh đều phục vụ công tác phòng cháy chữa cháy nhưng mục đích sử dụng khác nhau.
Nội quy phòng cháy chữa cháy tập trung vào các quy định mà cá nhân, người lao động hoặc người sử dụng cơ sở phải tuân thủ để phòng ngừa cháy, nổ và bảo đảm an toàn. Nội quy mang tính chất quy định, quản lý và phòng ngừa.
Trong khi đó, tiêu lệnh chữa cháy tập trung vào hướng dẫn cách xử lý khi phát hiện cháy. Nội dung được trình bày ngắn gọn, trực quan nhằm giúp người có mặt tại hiện trường nhanh chóng thực hiện các thao tác cần thiết trong giai đoạn đầu của sự cố.
Có thể hiểu đơn giản: nội quy trả lời “phải làm gì để phòng cháy và bảo đảm an toàn?”, còn tiêu lệnh trả lời “cần xử lý như thế nào khi xảy ra cháy?” Vì vậy, hai loại bảng này có thể được bố trí cùng nhau nhưng không nên xem là một.
Nếu doanh nghiệp đang triển khai dán tiêu lệnh chữa cháy, nội quy PCCC hoặc rà soát lại hệ thống PCCC hiện hữu, nên thực hiện cùng quá trình khảo sát và kiểm tra thực tế. Cách làm này giúp tránh tình trạng chỉ bổ sung bảng biểu để “đủ hình thức” nhưng vị trí bố trí lại không thuận tiện khi xảy ra sự cố.
Bên cạnh việc dán tiêu lệnh chữa cháy, doanh nghiệp cũng cần chú trọng kiểm tra bình chữa cháy, hệ thống báo cháy, chữa cháy, lối thoát nạn, biển chỉ dẫn và các yêu cầu quản lý PCCC khác. Một hệ thống PCCC hiệu quả không chỉ nằm ở việc có đầy đủ bảng biểu mà phải bảo đảm khả năng nhận biết, xử lý và thoát nạn thực tế khi có sự cố.
