Tiêu chuẩn thiết kế thi công hệ thống PCCC cập nhật QCVN 10:2025/BCA

Tổng hợp đầy đủ tiêu chuẩn thiết kế hệ thống PCCC và thi công PCCC mới nhất 2026 theo QCVN 10:2025/BCA, TCVN 3890:2023, TCVN 7568-14:2025. Hướng dẫn áp dụng thực tế cho chủ đầu tư, kỹ sư, nhà thầu.

Cập nhật tiêu chuẩn thiết kế hệ thống PCCC QCVN 10:2025/BCA

Từ ngày 30/12/2025, QCVN 10:2025/BCA chính thức có hiệu lực theo Thông tư 103/2025/TT-BCA. Thay vì để các yêu cầu về trang bị và bố trí phương tiện PCCC nằm trong QCVN 06:2022/BXD, các nội dung này được tách riêng và chuyển sang QCVN 10:2025/BCA do Bộ Công an ban hành.

QCVN 10:2025/BCA là gì?

Trong thực tế, tiêu chuẩn thiết kế hệ thống PCCC không chỉ áp dụng ở giai đoạn lập hồ sơ mà còn là cơ sở để thi công PCCC, kiểm tra chất lượng và nghiệm thu công trình. Việc tuân thủ đồng bộ từ thiết kế PCCC đến thi công giúp hạn chế điều chỉnh bản vẽ và giảm chi phí phát sinh.

QCVN 10:2025/BCA là Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trang bị, bố trí phương tiện phòng cháy, chữa cháy (PCCC) và cứu nạn, cứu hộ (CNCH) cho nhà và công trình. QCVN 10:2025/BCA là một trong những quy chuẩn, tiêu chuẩn thiết kế hệ thống PCCC mới nhất ở thời điểm hiện tại. 

Được ban hành kèm theo Thông tư 103/2025/TT-BCA, quy chuẩn này thay thế hoàn toàn tiêu chuẩn TCVN 3890:2023, giảm bớt thủ tục, tối ưu chi phí đầu tư nhưng vẫn đảm bảo tiêu chuẩn thiết kế hệ thống PCCC an toàn cao nhất. 

Những điểm mới nổi bật trong thiết kế theo QCVN 10:2025/BCA

Những thay đổi trong QCVN 10:2025/BCA yêu cầu các đơn vị tư vấn cập nhật tiêu chuẩn thiết kế hệ thống PCCC ngay từ giai đoạn lập phương án, đồng thời lựa chọn giải pháp thi công hệ thống PCCC phù hợp với từng loại công trình.

• Tối giản yêu cầu: Giảm đối tượng phải trang bị hệ thống loa thông báo và hướng dẫn thoát nạn, cắt giảm một số quy định không cần thiết để tối ưu chi phí cho chủ đầu tư. 
• Tính đồng bộ: Các phương tiện PCCC và CNCH được quy định chi tiết, tương thích với công năng sử dụng và mức độ nguy hiểm cháy nổ thực tế của từng gian phòng. 
• Quản lý rủi ro tốt hơn: Quy chuẩn chú trọng cập nhật các phương tiện CNCH hiện đại và tăng cường an toàn cho các khu đô thị, nhà cao tầng, khu công nghiệp và kho bãi.

Tác động thực tế QCVN 10:2025/BCA cho tiêu chuẩn thiết kế hệ thống PCCC

QCVN 10:2025/BCA quy định chi tiết hơn về việc trang bị, số lượng và vị trí lắp đặt các phương tiện PCCC và cứu nạn, cứu hộ như:

• Bình chữa cháy xách tay và xe đẩy.
• Hệ thống báo cháy, chữa cháy tự động.
• Đèn chiếu sáng sự cố, biển chỉ dẫn thoát nạn.
• Thiết bị phát tín hiệu, loa thông báo.
• Phương tiện cứu nạn, cứu hộ phù hợp với từng loại nhà và công trình.

Do đó, chủ đầu tư cần rà soát lại hồ sơ thiết kế để bảo đảm thiết bị được lựa chọn và bố trí đúng theo quy chuẩn mới, tránh phát sinh chi phí sửa đổi trong quá trình thi công

Rủi ro nếu không tuân thủ: không được nghiệm thu, xử phạt hành chính, từ chối bảo hiểm, nguy cơ mất an toàn.

Phạm vi áp dụng của QCVN 10:2025/BCA

QCVN 10:2025/BCA áp dụng đối với hầu hết nhà và công trình dân dụng, công nghiệp có yêu cầu trang bị phương tiện phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Bao gồm nhà ở, chung cư, nhà cao tầng, văn phòng, khách sạn, trường học, bệnh viện, nhà xưởng, kho hàng, trung tâm thương mại, chợ, tầng hầm, gara và các công trình tương tự. Quy chuẩn là căn cứ để thiết kế, thẩm duyệt, thi công, nghiệm thu và quản lý hệ thống PCCC.

Đối với các công trình đặc thù như cơ sở hóa chất, dầu khí, điện lực, hạt nhân hoặc công trình có nguy cơ cháy nổ cao, ngoài việc tuân thủ QCVN 10:2025/BCA còn phải đáp ứng các quy chuẩn, tiêu chuẩn thiết kế hệ thống PCCC chuyên ngành tương ứng. Điều này nhằm bảo đảm yêu cầu an toàn phù hợp với tính chất và mức độ rủi ro của từng loại công trình.

Danh mục tiêu chuẩn thiết kế hệ thống PCCC bắt buộc 

Để đáp ứng tiêu chuẩn thiết kế hệ thống PCCC theo QCVN 10:2025/BCA, đơn vị tư vấn cần áp dụng đồng thời nhiều tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) cho từng hạng mục cụ thể. Việc tuân thủ đúng tiêu chuẩn thiết kế hệ thống PCCC ngay từ giai đoạn thiết kế giúp công trình đáp ứng yêu cầu thẩm duyệt, thi công đúng kỹ thuật và đảm bảo an toàn trong quá trình vận hành.

Tổng hợp TCVN áp dụng chung cho thiết kế thi công PCCC

Đây là hệ thống tiêu chuẩn được sử dụng phổ biến trong thiết kế hệ thống PCCC cho nhà ở, nhà xưởng, khách sạn, chung cư và trung tâm thương mại. Tùy từng loại công trình, kỹ sư sẽ lựa chọn tiêu chuẩn phù hợp để đáp ứng yêu cầu của tiêu chuẩn thiết kế hệ thống PCCC hiện hành.

Ba tiêu chuẩn  trên là nền tảng quan trọng để triển khai các tiêu chuẩn thiết kế hệ thống PCCC chuyên ngành theo yêu cầu của QCVN 10:2025/BCA.

 Tiêu chuẩn thiết kế hệ thống PCCC cho từng hạng mục

Việc lựa chọn đúng tiêu chuẩn cho từng hệ thống giúp hồ sơ thiết kế đáp ứng yêu cầu thẩm duyệt, đồng thời hạn chế phải chỉnh sửa trong quá trình thi công và nghiệm thu.

Quy trình 5 bước đáp ứng tiêu chuẩn thiết kế hệ thống PCCC 

Để đáp ứng tiêu chuẩn thiết kế hệ thống PCCC, đơn vị tư vấn cần thực hiện đầy đủ quy trình từ khảo sát, tính toán đến thẩm duyệt hồ sơ. Mỗi bước đều ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng nghiệm thu và vận hành an toàn của công trình.

Bước 1: Xác định phân loại công trình và hạng nguy hiểm cháy

Trước khi thiết kế, cần xác định công năng sử dụng, quy mô và hạng nguy hiểm cháy của công trình theo QCVN 06:2022/BXD (sửa đổi 1:2023) và TCVN 3890:2023. Đây là cơ sở để lựa chọn hệ thống PCCC phù hợp.

Ví dụ:

• Văn phòng làm việc: hạng B.
• Kho chứa giấy: hạng C1.
• Xưởng sơn, kho dung môi: hạng A.

Bước 2: Lựa chọn hệ thống PCCC bắt buộc

Dựa trên chiều cao, diện tích và công năng công trình, kỹ sư tra cứu TCVN 3890:2023 để xác định các hệ thống phải trang bị như báo cháy tự động, sprinkler, họng nước chữa cháy, đèn sự cố, bình chữa cháy…

Đối với nhà ở riêng lẻ có quy mô lớn (trên 500 m² hoặc trên 3 tầng), cũng phải bố trí các thiết bị PCCC theo quy định hiện hành.

Bước 3: Tính toán kỹ thuật hệ thống

Đây là bước quyết định hiệu quả hoạt động của toàn bộ hệ thống. Các nội dung cần tính toán gồm lưu lượng và áp lực nước chữa cháy, công suất bơm, số lượng đầu phun sprinkler, bán kính bảo vệ đầu báo cháy và thời gian dự phòng của nguồn điện.

Hiện nay, nhiều đơn vị sử dụng phần mềm chuyên dụng như HASS hoặc Elite Fire để tính toán chính xác theo tiêu chuẩn.

Bước 4: Lập bản vẽ thiết kế PCCC

Hồ sơ thiết kế cần thể hiện đầy đủ mặt bằng bố trí thiết bị, sơ đồ nguyên lý, mặt cắt đường ống, chi tiết lắp đặt và các bảng thống kê vật tư. Tất cả ký hiệu, cao độ và khoảng cách lắp đặt phải tuân thủ đúng các TCVN liên quan.

Bước 5: Thẩm duyệt thiết kế với cơ quan PCCC

Sau khi hồ sơ được phê duyệt, toàn bộ quá trình thi công hệ thống PCCC cần tuân thủ đúng hồ sơ thiết kế đã được thẩm duyệt. Đây là yêu cầu quan trọng để bảo đảm tiêu chuẩn thiết kế thi công hệ thống PCCC và hạn chế phải điều chỉnh trong quá trình nghiệm thu.

Nếu hồ sơ đầy đủ và đúng quy chuẩn, thời gian thẩm duyệt thường khoảng 10–15 ngày làm việc tùy quy mô công trình.

Tiêu chuẩn thi công hệ thống PCCC đạt TCVN

Sau khi hoàn tất hồ sơ thiết kế hệ thống PCCC, quá trình thi công hệ thống PCCC phải được thực hiện đúng bản vẽ và các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành. Việc tuân thủ đầy đủ tiêu chuẩn thi công hệ thống PCCC giúp hệ thống vận hành ổn định, đáp ứng yêu cầu kiểm định và nghiệm thu.

Điều kiện nhà thầu thi công PCCC

Nhà thầu cần có đầy đủ năng lực hoạt động theo quy định, đội ngũ kỹ sư và công nhân được đào tạo chuyên môn về PCCC. Đồng thời phải xây dựng quy trình kiểm tra, nghiệm thu (ITP) cho từng hạng mục nhằm kiểm soát chất lượng trong suốt quá trình thi công.

Yêu cầu kỹ thuật thi công từng hệ thống

Hệ thống báo cháy: Dây tín hiệu đi riêng trong ống bảo vệ, đấu nối đúng sơ đồ, kiểm tra liên động với các thiết bị điều khiển.

Hệ thống sprinkler: Đường ống phải thử áp với áp suất bằng 1,5 lần áp lực làm việc và duy trì trong thời gian theo tiêu chuẩn trước khi đưa vào sử dụng.

Máy bơm chữa cháy: Thực hiện chạy thử tự động và bằng tay, kiểm tra khả năng chuyển đổi sang nguồn điện dự phòng và khả năng liên động với hệ thống báo cháy.

Danh sách nghiệm thu hệ thống PCCC theo QCVN

Việc đối chiếu giữa hồ sơ thiết kế hệ thống PCCC và hiện trạng thi công hệ thống PCCC là bước quan trọng trước khi mời cơ quan chức năng nghiệm thu. Nếu phát hiện sai khác cần điều chỉnh ngay để đáp ứng tiêu chuẩn thiết kế hệ thống PCCC hiện hành.

• Bản vẽ hoàn công đúng hồ sơ đã được thẩm duyệt.
• Biên bản thử áp đường ống, chạy thử bơm và kiểm tra liên động hệ thống.
• CO, CQ và giấy kiểm định của thiết bị còn hiệu lực.
• Nhật ký thi công và biên bản nghiệm thu từng giai đoạn.
• Kiểm tra vận hành thực tế các chức năng liên động giữa báo cháy với bơm chữa cháy, quạt tăng áp, quạt hút khói, cửa chống cháy, thang máy và các thiết bị điều khiển khác.

Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và thử nghiệm thực tế trước khi mời nghiệm thu sẽ giúp giảm thời gian chỉnh sửa và hạn chế phát sinh chi phí.

7 sai lầm thường gặp không đáp ứng tiêu chuẩn thiết kế thi công PCCC

Phần lớn các công trình không đạt yêu cầu đều xuất phát từ việc chưa tuân thủ đầy đủ tiêu chuẩn thiết kế hệ thống PCCC hoặc tiêu chuẩn thi công hệ thống PCCC. Việc nhận biết sớm các sai sót sẽ giúp chủ đầu tư tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí khắc phục.

FAQs về tiêu chuẩn thiết kế hệ thống PCCC

QCVN 10:2025/BCA có hiệu lực từ khi nào?

QCVN 10:2025/BCA có hiệu lực từ 30/12/2025 và được áp dụng đối với các công trình thuộc phạm vi điều chỉnh của quy chuẩn.

Công trình đã nghiệm thu trước năm 2026 có phải điều chỉnh theo QCVN 10:2025/BCA không?

Thông thường không bắt buộc điều chỉnh nếu công trình đã được nghiệm thu hợp pháp. Tuy nhiên, khi cải tạo, mở rộng hoặc nâng cấp hệ thống PCCC, chủ đầu tư nên cập nhật theo quy chuẩn mới để bảo đảm an toàn và thuận lợi khi kiểm tra.

Nhà ở riêng lẻ có phải thiết kế hệ thống PCCC không?

Có. Đối với nhà ở riêng lẻ có quy mô lớn (trên 500 m² hoặc trên 3 tầng), chủ đầu tư phải trang bị các hệ thống và phương tiện PCCC theo quy định hiện hành.

PCCC Ngày Đêm thiết kế thi công hệ thống PCCC đạt QCVN

QCVN 10:2025/BCA đặt ra nhiều yêu cầu mới về thiết kế, thi công, kiểm tra và nghiệm thu hệ thống phòng cháy chữa cháy. Vì vậy, việc lựa chọn đơn vị có năng lực ngay từ giai đoạn tư vấn sẽ giúp chủ đầu tư tiết kiệm thời gian, hạn chế điều chỉnh hồ sơ và đảm bảo công trình đáp ứng đầy đủ các quy định hiện hành.

Với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực PCCC, PCCC Ngày Đêm cung cấp dịch vụ tư vấn, thiết kế, thi công, bảo trì và nghiệm thu hệ thống PCCC cho nhà xưởng, tòa nhà văn phòng, chung cư, trung tâm thương mại, bệnh viện, trường học và nhiều loại hình công trình khác. Đội ngũ kỹ sư luôn cập nhật các quy chuẩn, tiêu chuẩn mới nhất để mang đến giải pháp tối ưu, an toàn và đúng pháp luật.

Nếu bạn cần tư vấn tiêu chuẩn thiết kế hệ thống PCCC, khảo sát công trình hoặc lập hồ sơ thiết kế theo QCVN 10:2025/BCA, hãy liên hệ PCCC Ngày Đêm để được hỗ trợ nhanh chóng, chính xác và tối ưu chi phí.