Quy định về an toàn PCCC trong sử dụng điện mới nhất 2026

Đánh giá

Quy định về an toàn PCCC trong sử dụng điện năm 2026 yêu cầu các hộ gia đình, cơ sở sản xuất và doanh nghiệp bảo đảm an toàn khi lắp đặt, vận hành thiết bị điện. Việc tuân thủ đúng quy định giúp hạn chế nguy cơ chập điện, quá tải và cháy nổ, bảo vệ tính mạng cùng tài sản. Cùng PCCC Ngày Đêm tìm hiểu các yêu cầu pháp lý, kỹ thuật và biện pháp phòng ngừa cháy do điện trong bài viết dưới đây.

Quy định về an toàn PCCC trong sử dụng điện 2026

Theo Điều 24 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15, các hoạt động lắp đặt, sử dụng điện trong sinh hoạt và sản xuất phải đáp ứng những điều kiện an toàn phòng cháy. Quy định này được áp dụng cùng các yêu cầu của Luật Điện lực số 61/2024/QH15 và các văn bản sửa đổi, bổ sung hiện hành.

Các yêu cầu được phân chia theo mục đích sử dụng điện, đặc điểm công trình và mức độ nguy hiểm cháy, nổ.

Quy định về an toàn pccc trong sử dụng điện
Cháy nổ do quá tải nguồn điện

Quy định PCCC khi sử dụng điện sinh hoạt

Theo khoản 1 Điều 24 Luật PCCC và CNCH, việc sử dụng điện sinh hoạt phải bảo đảm các điều kiện sau:

  • Tuân thủ quy định an toàn điện: Hệ thống điện trong nhà phải đáp ứng yêu cầu của pháp luật về điện lực và các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật áp dụng.
  • Lắp đặt thiết bị đúng kỹ thuật: Dây dẫn, công tắc, ổ cắm và thiết bị đóng cắt phải phù hợp với nhu cầu sử dụng điện.
  • Kiểm tra và sửa chữa: Thường xuyên kiểm tra, kịp thời thay thế dây dẫn, thiết bị điện xuống cấp hoặc không bảo đảm an toàn phòng cháy.
  • Tư vấn khi đấu nối: Đơn vị bán lẻ điện có trách nhiệm tư vấn việc lắp đặt, sử dụng hệ thống và thiết bị điện để bảo đảm an toàn PCCC.

Ngoài ra, Điều 74 Luật Điện lực quy định hệ thống điện trong nhà ở phải phù hợp tổng nhu cầu sử dụng điện. Chủ sở hữu hoặc người quản lý có trách nhiệm duy trì an toàn đối với hệ thống thuộc phạm vi quản lý.

Điều này đặc biệt quan trọng đối với nhà ở lâu năm, nhà cải tạo hoặc hộ gia đình sử dụng thêm nhiều thiết bị công suất lớn.

Quy định PCCC khi sử dụng điện sản xuất

Đối với nhà xưởng, cơ sở sản xuất và khu vực kinh doanh, khoản 2 Điều 24 Luật PCCC và CNCH yêu cầu tuân thủ các quy định an toàn điện trong sản xuất.

Quy định về an toàn pccc trong sử dụng điện
Quy định về an toàn pccc trong sử dụng điện trong sản xuất

Các yêu cầu quan trọng gồm:

  • Lắp đặt dây dẫn và thiết bị điện phù hợp với công suất, đặc điểm vận hành.
  • Kiểm tra, sửa chữa và thay thế thiết bị điện không bảo đảm an toàn.
  • Sử dụng thiết bị điện chuyên dụng theo quy định tại môi trường nguy hiểm về cháy, nổ.
  • Bố trí hệ thống điện phù hợp với đặc điểm sản xuất và nguy cơ cháy của từng khu vực.

Chẳng hạn, tại khu vực có hơi dung môi dễ cháy hoặc bụi dễ cháy, thiết bị điện phải đáp ứng yêu cầu bảo vệ phù hợp với môi trường nguy hiểm. Không được tự ý thay thế bằng thiết bị điện thông thường khi không đáp ứng điều kiện kỹ thuật.

Doanh nghiệp cũng cần đánh giá lại hệ thống điện khi bổ sung dây chuyền, máy móc hoặc tăng công suất vận hành.

Quy định PCCC đối với khu vực sạc xe điện

Khoản 1 Điều 24 Luật PCCC và CNCH quy định việc sạc xe động cơ điện phải bảo đảm các yêu cầu sau:

  • Chỉ sử dụng thiết bị sạc đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia áp dụng.
  • Khu vực sạc xe điện trong nhà phải có giải pháp bảo đảm an toàn phòng cháy.
  • Khu vực sạc xe điện tập trung trong nhà phải có giải pháp ngăn cháy và trang bị phương tiện chữa cháy phù hợp, đáp ứng tiêu chuẩn.

Đối với hộ gia đình, nên bố trí nơi sạc thông thoáng, tránh xa vật liệu dễ cháy và không cản trở lối thoát nạn. Không sử dụng bộ sạc, dây dẫn hoặc ổ cắm bị hư hỏng.

Quy định về an toàn pccc trong sử dụng điện
Khu vực sạc xe điện

Riêng khu vực sạc tập trung tại chung cư, nhà để xe hoặc cơ sở kinh doanh cần được đánh giá kỹ về phụ tải điện, giải pháp ngăn cháy, cảnh báo và chữa cháy.

Yêu cầu PCCC khi lắp đặt hệ thống điện

Hệ thống điện không bảo đảm kỹ thuật có thể phát sinh quá nhiệt, hồ quang điện hoặc ngắn mạch, gây cháy vật liệu xung quanh. Vì vậy, việc lựa chọn thiết bị, bố trí đường dây và kiểm tra hệ thống cần được thực hiện ngay từ giai đoạn thiết kế.

Lựa chọn dây dẫn điện và thiết bị bảo vệ

Dây dẫn và thiết bị bảo vệ phải phù hợp với dòng điện làm việc, điều kiện lắp đặt và đặc điểm sử dụng.

Quy định về an toàn pccc trong sử dụng điện
Lựa chọn dây dẫn điện và thiết bị bảo vệ

Những yêu cầu kỹ thuật cần chú ý:

  • Dây dẫn điện: Lựa chọn tiết diện, vật liệu cách điện và khả năng chịu tải phù hợp. Không sử dụng dây có tiết diện quá nhỏ so với phụ tải.
  • Aptomat và cầu chì: Lựa chọn thiết bị bảo vệ có thông số phù hợp với mạch điện, khả năng cắt ngắn mạch và điều kiện vận hành.
  • Thiết bị chống dòng điện dư: Bố trí RCD hoặc RCBO tại các mạch thuộc diện yêu cầu nhằm giảm nguy cơ điện giật và sự cố do dòng điện rò.
  • Hệ thống nối đất: Thực hiện nối đất bảo vệ và liên kết đẳng thế theo tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng.

Cần lưu ý, thiết bị chống dòng điện dư không thay thế chức năng bảo vệ quá tải và ngắn mạch nếu không tích hợp các chức năng này.

Việc tính toán, lựa chọn thiết bị nên do người có chuyên môn thực hiện để bảo đảm khả năng phối hợp bảo vệ.

Bố trí tủ điện, ổ cắm và đường dây điện

Việc bố trí các thành phần của hệ thống điện phải hạn chế nguy cơ tiếp xúc với nhiệt độ cao, độ ẩm và vật liệu dễ cháy.

Quy định về an toàn pccc trong sử dụng điện
Bố trí tủ điện ra sao

Một số nguyên tắc cần thực hiện:

  • Đặt tủ điện tại vị trí khô ráo, thuận tiện kiểm tra và thao tác ngắt điện.
  • Không để hàng hóa dễ cháy che chắn tủ điện, thiết bị đóng cắt.
  • Bố trí ổ cắm phù hợp công suất thiết bị, không đấu nối quá nhiều thiết bị công suất lớn vào một ổ.
  • Dây điện phải được bảo vệ khỏi va đập, cọ xát, nhiệt độ cao và môi trường ẩm ướt.
  • Không tự ý đấu nối dây dẫn hoặc cải tạo hệ thống điện khi chưa đánh giá khả năng chịu tải.

Đối với nhà xưởng, kho hàng và khu vực có nguy cơ cháy cao, giải pháp đi dây và bảo vệ thiết bị phải phù hợp yêu cầu kỹ thuật chuyên ngành.

Kiểm tra và bảo trì hệ thống điện định kỳ

Điều 24 Luật PCCC và CNCH yêu cầu thường xuyên kiểm tra, kịp thời sửa chữa và thay thế dây dẫn, thiết bị điện không bảo đảm an toàn phòng cháy.

Quy định về an toàn pccc trong sử dụng điện
Bảo trì hệ thống điện định kỳ

Nội dung kiểm tra nên tập trung vào:

  • Dây dẫn, mối nối: Phát hiện tình trạng bong tróc cách điện, mối nối lỏng hoặc dây dẫn biến dạng.
  • Tủ điện, thiết bị đóng cắt: Kiểm tra dấu hiệu quá nhiệt, cháy sém hoặc hoạt động bất thường.
  • Thiết bị bảo vệ: Kiểm tra khả năng vận hành của aptomat và các thiết bị bảo vệ theo hướng dẫn kỹ thuật.
  • Phụ tải điện: Đánh giá nguy cơ quá tải khi bổ sung máy móc, thiết bị công suất lớn.

Đối với cơ sở sản xuất, có thể sử dụng camera nhiệt và thiết bị đo chuyên dụng để phát hiện điểm nóng bất thường.

Khi phát hiện dấu hiệu mất an toàn, cần cô lập nguồn điện và tổ chức kiểm tra, sửa chữa bởi nhân sự có chuyên môn. Không tiếp tục vận hành thiết bị có nguy cơ gây cháy.

Biện pháp bảo đảm an toàn PCCC khi sử dụng điện

Bên cạnh việc đáp ứng các quy định về an toàn pccc trong sử dụng điện, người dân và doanh nghiệp cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa cháy do điện trong quá trình sử dụng.

1. Sử dụng thiết bị điện bảo đảm chất lượng

Ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, thông số kỹ thuật phù hợp và đáp ứng các yêu cầu kiểm tra, chứng nhận theo quy định. Tránh sử dụng dây dẫn, ổ cắm hoặc thiết bị điện không rõ chất lượng.

2. Không sử dụng điện vượt quá khả năng chịu tải

Hạn chế cắm nhiều thiết bị công suất lớn vào cùng ổ cắm hoặc ổ nối dài. Khi sử dụng điều hòa, bình nước nóng, bếp điện và máy móc công suất lớn, cần bố trí mạch điện phù hợp.

3. Ngắt điện các thiết bị không cần thiết

Tắt hoặc ngắt nguồn các thiết bị không cần duy trì hoạt động khi ra khỏi nhà hoặc kết thúc ca làm việc. Đặc biệt lưu ý bàn là, bếp điện, thiết bị sưởi và các thiết bị sinh nhiệt.

4. Bố trí riêng mạch điện cho thiết bị công suất lớn

Những thiết bị có phụ tải lớn nên được cấp điện qua mạch phù hợp, có thiết bị đóng cắt và bảo vệ tương ứng. Điều này giúp hạn chế tình trạng quá tải cục bộ.

Quy định về an toàn pccc trong sử dụng điện
Bố trí riêng mạch điện cho các công suất lớn

5. Xử lý ngay dấu hiệu điện bất thường

Khi phát hiện ổ cắm nóng, mùi khét, tiếng nổ lách tách hoặc aptomat liên tục ngắt, cần ngừng sử dụng và kiểm tra nguyên nhân. Không tự ý tăng định mức aptomat để tránh hiện tượng nhảy điện.

6. Trang bị phương tiện cảnh báo và chữa cháy

Hộ gia đình, cơ sở kinh doanh nên bố trí thiết bị cảnh báo cháy và bình chữa cháy phù hợp. Những công trình thuộc diện bắt buộc phải trang bị hệ thống báo cháy, chữa cháy cần tuân thủ quy chuẩn tương ứng.

Quy định về an toàn pccc trong sử dụng điện
Trang bị thiết bị cảnh báo cháy

Việc kết hợp sử dụng điện an toàn với phát hiện cháy sớm giúp giảm thiểu thiệt hại khi sự cố xảy ra.

Cách xử lý sự cố khi xảy ra cháy do chập điện

Khi xảy ra cháy từ hệ thống hoặc thiết bị điện, cần ưu tiên cảnh báo, bảo vệ con người và ngăn đám cháy phát triển. Quy trình xử lý gồm 4 bước:

Bước 1: Phát hiện, cảnh báo và gọi 114

Ngay khi phát hiện khói, lửa hoặc dấu hiệu cháy điện, cần hô hoán cho người xung quanh, kích hoạt báo cháy nếu có và gọi số 114. Thông báo rõ địa chỉ, vị trí cháy và tình trạng người mắc kẹt.

Bước 2: Ngắt nguồn điện khi bảo đảm an toàn

Nếu có thể tiếp cận vị trí ngắt điện an toàn, nhanh chóng ngắt nguồn cung cấp cho khu vực xảy ra cháy. Không chạm vào thiết bị, dây dẫn bị hư hỏng hoặc khu vực có nguy cơ rò điện.

Bước 3: Sử dụng phương tiện chữa cháy phù hợp

Chỉ chữa cháy ban đầu khi đám cháy còn nhỏ, có phương tiện phù hợp và luôn duy trì đường thoát an toàn. Có thể sử dụng bình chữa cháy được phép dùng với thiết bị điện theo thông số của nhà sản xuất.

Không sử dụng nước để chữa cháy thiết bị đang mang điện. Nếu đám cháy phát triển nhanh, phải ngừng chữa cháy và thoát nạn.

Bước 4: Thoát nạn và phối hợp với lực lượng chức năng

Di chuyển theo lối thoát an toàn, không quay lại khu vực cháy để lấy tài sản. Khi lực lượng chữa cháy đến, cung cấp thông tin về vị trí tủ điện, nguồn cấp và các khu vực nguy hiểm.

Đối với sự cố cháy lớn, việc sơ tán kịp thời luôn được ưu tiên hơn cố gắng tự chữa cháy.

PCCC Ngày Đêm: Giải pháp phòng cháy, chập do điện

Để hạn chế nguy cơ cháy do sự cố điện, các công trình cần kết hợp kiểm soát an toàn điện với hệ thống cảnh báo và chữa cháy phù hợp. Đặc biệt, nhà xưởng, kho hàng và cơ sở kinh doanh có nhiều thiết bị điện cần được đánh giá nguy cơ cháy thường xuyên.

Quy định về an toàn pccc trong sử dụng điện
Thi công hệ thống PCCC cho nhà ở riêng lẻ

PCCC Ngày Đêm cung cấp giải pháp tư vấn thiết kế, thi công hệ thống PCCC cho hộ gia đình, cơ sở kinh doanh và công trình công nghiệp, hạn chế tối đa thiệt hại về người và tài sản do sự cố điện gây ra.

Các hạng mục dịch vụ gồm:

  • Khảo sát nguy cơ cháy: Đánh giá hiện trạng công trình, khu vực sử dụng điện và các yếu tố có thể làm gia tăng nguy cơ cháy.
  • Tư vấn giải pháp PCCC: Đề xuất thiết bị cảnh báo, phương tiện chữa cháy và giải pháp bảo vệ phù hợp với đặc điểm công trình.
  • Thiết kế, lắp đặt hệ thống PCCC: Triển khai hệ thống báo cháy, chữa cháy theo yêu cầu kỹ thuật và quy chuẩn áp dụng.
  • Kiểm tra, bảo trì PCCC: Kiểm tra khả năng hoạt động của thiết bị, phát hiện và xử lý hư hỏng.
  • Phối hợp cải thiện an toàn điện: Đề xuất kiểm tra, sửa chữa hệ thống điện bởi đơn vị chuyên môn khi phát hiện nguy cơ mất an toàn.
Quy định về an toàn pccc trong sử dụng điện
Lắp đặt đầu báo khói cho hộ gia đình

Với kinh nghiệm triển khai các hạng mục PCCC tại nhiều loại hình công trình, PCCC Ngày Đêm hướng đến giải pháp bảo vệ an toàn, phù hợp nhu cầu và tối ưu chi phí đầu tư.

Liên hệ PCCC Ngày Đêm qua hotline 0919.29.7776 để được tư vấn, khảo sát và lựa chọn giải pháp phòng cháy phù hợp với hệ thống điện, công năng và quy mô công trình.

Liên hệ