Nhà xưởng là nơi tập trung máy móc, nguyên vật liệu, hàng hóa và hệ thống điện công suất lớn nên nguy cơ phát sinh cháy luôn ở mức đáng lưu ý. Tùy ngành nghề sản xuất, mỗi nhà xưởng lại có đặc điểm và mức độ nguy hiểm cháy khác nhau.
Vì vậy, thiết kế phòng cháy chữa cháy nhà xưởng cần bắt đầu từ việc khảo sát thực tế, xác định nguy cơ cháy và lựa chọn giải pháp phù hợp thay vì áp dụng một phương án chung cho mọi công trình. Thiết kế đúng ngay từ đầu cũng giúp quá trình thi công, kiểm tra và nghiệm thu thuận lợi hơn.
Tại sao cần phải có bản vẽ thiết kế PCCC nhà xưởng
Thiết kế PCCC nhà xưởng là bước quan trọng nhằm bảo đảm an toàn cho người lao động, máy móc, hàng hóa và toàn bộ công trình khi xảy ra sự cố cháy. Tùy vào quy mô, công năng, ngành nghề sản xuất và mức độ nguy hiểm cháy của từng nhà xưởng mà phương án PCCC sẽ được tính toán và bố trí khác nhau.
Hệ thống cần được thiết kế đồng bộ, đúng yêu cầu kỹ thuật và phù hợp với các quy định PCCC áp dụng cho công trình, đồng thời thực hiện các thủ tục thẩm định, nghiệm thu khi thuộc diện phải thực hiện.
Tổng hợp quy định về tiêu chuẩn thiết kế PCCC nhà xưởng đầy đủ, chi tiết
Khi thiết kế PCCC nhà xưởng, cần căn cứ vào quy mô, công năng, ngành nghề sản xuất, mức độ nguy hiểm cháy nổ và các hệ thống PCCC được sử dụng.
Một số quy chuẩn, tiêu chuẩn quan trọng cần tham khảo gồm:
- Nghị định 105/2025/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung hiện hành: quy định chi tiết một số nội dung về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Đây là nhóm văn bản pháp lý cần cập nhật khi thực hiện hồ sơ PCCC cho nhà xưởng.
- Nghị định 106/2025/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung: quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC và CNCH.
- QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023: quy định các yêu cầu về an toàn cháy cho nhà và công trình, trong đó có yêu cầu về ngăn cháy, thoát nạn, khoảng cách an toàn và tiếp cận chữa cháy. Sửa đổi 1:2023 có hiệu lực từ 01/12/2023.
- TCVN 3890:2023: quy định về trang bị, bố trí phương tiện và hệ thống PCCC cho nhà và công trình.
- TCVN 5738:2021: quy định yêu cầu kỹ thuật đối với hệ thống báo cháy tự động.
- TCVN 7336:2021: áp dụng cho thiết kế hệ thống chữa cháy tự động bằng nước và bọt.
- TCVN 13456:2022: quy định về thiết kế, lắp đặt phương tiện chiếu sáng sự cố và chỉ dẫn thoát nạn.
- TCVN 5687:2024: quy định về thông gió, điều hòa không khí, được xem xét khi nhà xưởng có yêu cầu về thông gió và kiểm soát khói.
- Các tiêu chuẩn về chữa cháy bằng khí, cấp nước chữa cháy, vòi chữa cháy, trụ nước, điện và chống sét được áp dụng tùy theo hệ thống thực tế của từng nhà xưởng.
Như vậy, không phải nhà xưởng nào cũng áp dụng toàn bộ các tiêu chuẩn trên. Hồ sơ thiết kế cần lựa chọn quy chuẩn, tiêu chuẩn phù hợp với loại hình sản xuất, quy mô công trình và từng hệ thống PCCC được bố trí. Đối với những nhà xưởng có hóa chất, xăng dầu, LPG hoặc các vật liệu có nguy cơ cháy nổ đặc thù, cần xem xét thêm các quy định chuyên ngành tương ứng.
Căn cứ quy định pháp luật về thiết kế phòng cháy chữa cháy nhà xưởng
Theo quy định về phòng cháy, chữa cháy, nhà xưởng cần được xây dựng và vận hành với các giải pháp PCCC phù hợp với quy mô, công năng và đặc điểm sản xuất.
Một số yêu cầu quan trọng cần lưu ý khi thiết kế hệ thống PCCC cho nhà xưởng bao gồm:
- Nội quy và biển báo PCCC: Nhà xưởng phải có nội quy, biển cấm, biển cảnh báo, sơ đồ và biển chỉ dẫn thoát nạn được bố trí tại những vị trí dễ quan sát, phù hợp với đặc điểm hoạt động của từng khu vực.
- Phân công trách nhiệm PCCC: Cần quy định rõ trách nhiệm của cá nhân, bộ phận trong công tác phòng cháy, chữa cháy và xử lý khi có sự cố xảy ra.
- Đảm bảo an toàn hệ thống điện và nguồn nhiệt: Hệ thống điện, chống sét, chống tĩnh điện, thiết bị điện và các thiết bị sinh nhiệt, sinh lửa phải được lắp đặt, sử dụng an toàn, hạn chế nguy cơ chập cháy.
- Xây dựng quy trình an toàn PCCC: Nhà xưởng cần có quy trình phù hợp với ngành nghề sản xuất, cách sử dụng máy móc, nguyên vật liệu và các nguồn nguy hiểm cháy, nổ tại cơ sở.
- Có lực lượng PCCC tại chỗ: Người lao động được phân công nhiệm vụ PCCC cần được huấn luyện, trang bị kỹ năng xử lý sự cố và tổ chức lực lượng sẵn sàng ứng phó khi có cháy.
- Có phương án chữa cháy và cứu nạn: Cơ sở cần xây dựng phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ phù hợp và thực hiện các thủ tục phê duyệt theo quy định đối với trường hợp thuộc diện phải thực hiện.
- Trang bị đầy đủ hệ thống, phương tiện PCCC: Nhà xưởng cần bảo đảm yêu cầu về giao thông phục vụ chữa cháy, nguồn nước, báo cháy, ngăn cháy, chữa cháy, phương tiện thoát nạn và cứu người theo quy mô, tính chất công trình và quy định áp dụng.
- Thẩm định, nghiệm thu PCCC: Đối với công trình thuộc diện phải thẩm định thiết kế và nghiệm thu về PCCC, chủ đầu tư cần thực hiện đầy đủ các thủ tục theo quy định trước khi đưa công trình vào sử dụng.
- Quản lý hồ sơ PCCC: Nhà xưởng cần lập và lưu trữ hồ sơ theo dõi, quản lý công tác PCCC, bao gồm các tài liệu liên quan đến hệ thống, phương tiện, kiểm tra, bảo dưỡng và hoạt động PCCC tại cơ sở.
Như vậy, thiết kế PCCC nhà xưởng không chỉ tập trung vào việc lắp đặt thiết bị chữa cháy mà cần xây dựng một giải pháp tổng thể, từ phòng ngừa nguy cơ cháy, phát hiện sự cố, chữa cháy đến thoát nạn và cứu người.
Cấu tạo của hệ thống PCCC nhà xưởng thiết kế đúng theo tiêu chuẩn
Tùy vào quy mô, công năng và mức độ nguy hiểm cháy của từng nhà xưởng, hệ thống PCCC sẽ được thiết kế với các hạng mục phù hợp. Nhìn chung, khi thiết kế một hệ thống PCCC nhà xưởng có thể gồm các bộ phận chính sau:
Hệ thống phát hiện và cảnh báo cháy
Hệ thống phát hiện sớm và cảnh báo cháy bao gồm trung tâm báo cháy, đầu báo khói, đầu báo nhiệt, nút nhấn báo cháy và các thiết bị liên quan.
Khi phát hiện khói, nhiệt độ tăng cao hoặc có dấu hiệu cháy, đầu báo sẽ truyền tín hiệu về trung tâm để kích hoạt cảnh báo, giúp phát hiện và xử lý sự cố từ sớm.
Hệ thống báo động và thông báo cháy
Thiết bị báo động và báo cháy bồm chuông, còi, đèn báo cháy và các thiết bị thông báo khác. Khi có tín hiệu cháy, hệ thống phát cảnh báo để người trong nhà xưởng nhanh chóng nhận biết, di chuyển đến khu vực an toàn và thực hiện phương án xử lý theo quy định.
Tùy thiết kế và yêu cầu của công trình, hệ thống có thể được kết nối, truyền tín hiệu đến hệ thống hoặc đơn vị tiếp nhận thông tin theo quy định.
Hệ thống chữa cháy cho nhà xưởng
Hệ thống chữa cháy có nhiệm vụ khống chế và dập tắt đám cháy khi sự cố xảy ra. Tùy đặc điểm nhà xưởng, có thể kết hợp nhiều thiết bị và giải pháp khác nhau.
Một số hệ thống phổ biến gồm:
- Hệ thống chữa cháy vách tường: Sử dụng nước để chữa cháy, thường được bố trí tại các vị trí thuận tiện như hành lang, cầu thang, lối ra vào hoặc khu vực sản xuất. Khi xảy ra cháy, người sử dụng có thể mở van, kéo vòi và sử dụng lăng phun để đưa nước trực tiếp vào đám cháy. Hệ thống thường được bố trí tại nhiều loại nhà xưởng tùy theo yêu cầu thiết kế.
- Hệ thống chữa cháy tự động Sprinkler: Đây là hệ thống chữa cháy bằng nước có khả năng tự động phun nước khi nhiệt độ tại đầu phun đạt ngưỡng kích hoạt. Các đầu phun được bố trí theo khu vực cần bảo vệ và kết nối với hệ thống đường ống, nguồn nước chữa cháy. Sprinkler thường được xem xét cho nhà xưởng có diện tích lớn hoặc có nguy cơ cháy phù hợp với phạm vi áp dụng của hệ thống.
- Hệ thống chữa cháy bằng phương tiện tại chỗ: Bao gồm các thiết bị như bình chữa cháy xách tay, bình chữa cháy có xe đẩy, hộp chữa cháy, cuộn vòi, lăng phun và các phụ kiện liên quan. Những thiết bị này giúp xử lý nhanh đám cháy ngay khi mới phát sinh, trước khi đám cháy lan rộng hoặc lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp đến hiện trường.
Việc lựa chọn và kết hợp các hệ thống trên cần dựa vào đặc điểm thực tế của từng nhà xưởng, tiêu chuẩn thiết kế PCCC nhà xưởng cũng được áp dụng riêng thay vì áp dụng một phương án giống nhau cho mọi công trình.
Yêu cầu cơ bản trước khi thiết kế phòng cháy chữa cháy cho nhà xưởng
Khi thiết kế và thi công hệ thống PCCC nhà xưởng, cần căn cứ vào quy mô, công năng, đặc điểm sản xuất và mức độ nguy hiểm cháy của công trình.
Một số yêu cầu cơ bản cần đảm bảo gồm:
- Ưu tiên an toàn tính mạng: Hệ thống PCCC phải hỗ trợ phát hiện, cảnh báo và xử lý cháy kịp thời, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc thoát nạn khi có sự cố.
- Hạn chế thiệt hại về tài sản: Giải pháp PCCC cần phù hợp với đặc điểm nhà xưởng, giúp kiểm soát đám cháy và hạn chế nguy cơ cháy lan sang máy móc, nguyên vật liệu, hàng hóa và các khu vực lân cận.
- Đảm bảo hoạt động ổn định: Hệ thống PCCC cần được bố trí hợp lý để không gây cản trở đến hoạt động sản xuất, đồng thời luôn sẵn sàng hoạt động khi có sự cố.
- Phù hợp với từng loại nhà xưởng: Mỗi nhà xưởng có quy mô, công năng và nguy cơ cháy khác nhau. Vì vậy, phương án thiết kế PCCC cần được tính toán riêng, thay vì áp dụng một cấu hình giống nhau cho mọi công trình.
- Đảm bảo đầy đủ các hạng mục cần thiết: Tùy yêu cầu của từng dự án, hệ thống có thể gồm báo cháy, chữa cháy, cấp nước chữa cháy, chiếu sáng sự cố, chỉ dẫn thoát nạn và các hạng mục liên quan. Các thiết bị phải được bố trí đồng bộ, thuận tiện cho kiểm tra, bảo trì PCCC và sử dụng khi cần.
Lưu ý khi thiết kế PCCC nhà xưởng đảm bảo đúng theo tiêu chuẩn
Khi thiết kế hệ thống PCCC nhà xưởng, ngoài việc lựa chọn thiết bị phù hợp, cần tính toán tổng thể dựa trên đặc điểm công trình và nguy cơ cháy thực tế. Một số lưu ý quan trọng gồm:
- Đảm bảo khoảng cách an toàn PCCC: Cần xem xét khoảng cách giữa nhà xưởng với các công trình, khu vực lân cận để hạn chế nguy cơ cháy lan khi xảy ra sự cố.
- Phù hợp với đặc điểm sản xuất: Tính chất hoạt động, nguyên vật liệu sử dụng và mức độ nguy hiểm cháy của nhà xưởng cần được xem xét để lựa chọn giải pháp và yêu cầu về khả năng chịu lửa phù hợp.
- Có giải pháp ngăn cháy lan: Các khu vực có nguy cơ cháy cao cần được phân chia, ngăn cách phù hợp để hạn chế lửa và khói lan sang những khu vực khác.
- Đảm bảo an toàn máy móc và hệ thống điện: Máy móc, thiết bị sản xuất, dây dẫn và tủ điện cần được lắp đặt, vận hành đúng yêu cầu an toàn, hạn chế nguy cơ chập điện, quá tải hoặc phát sinh nguồn nhiệt gây cháy.
- Bố trí lối thoát nạn hợp lý: Nhà xưởng cần có lối thoát nạn, cầu thang và biển chỉ dẫn phù hợp, giúp người lao động nhanh chóng di chuyển đến nơi an toàn khi có sự cố.
- Đảm bảo chiếu sáng và kiểm soát khói: Tùy đặc điểm công trình, cần bố trí hệ thống chiếu sáng sự cố, đèn chỉ dẫn thoát nạn và giải pháp kiểm soát, thoát khói phù hợp để hỗ trợ quá trình thoát nạn.
- Đảm bảo nguồn nước chữa cháy: Đối với hệ thống chữa cháy bằng nước, cần tính toán nguồn nước, lưu lượng, áp lực và máy bơm để đáp ứng yêu cầu của phương án thiết kế.
- Bố trí đầy đủ thiết bị PCCC: Số lượng và chủng loại thiết bị như bình chữa cháy, đầu báo, họng nước, Sprinkler và các thiết bị khác phải được xác định dựa trên quy mô, công năng và nguy cơ cháy của từng khu vực.
Quá trình thiết kế PCCC nhà xưởng cần được tính toán đồng bộ từ phòng cháy, phát hiện và cảnh báo cháy đến chữa cháy và thoát nạn. Mỗi nhà xưởng có đặc điểm sản xuất và mức độ nguy hiểm khác nhau nên phương án PCCC cũng cần được thiết kế phù hợp với từng công trình, đồng thời đáp ứng các quy chuẩn, tiêu chuẩn và yêu cầu pháp lý hiện hành.
Đơn vị tư vấn, thiết kế phòng cháy chữa cháy nhà xưởng uy tín
Lựa chọn đúng đơn vị tư vấn, thiết kế hệ thống PCCC có ảnh hưởng trực tiếp đến tính an toàn, khả năng vận hành và quá trình nghiệm thu của nhà xưởng. Nhà thầu PCCC có kinh nghiệm sẽ giúp chủ đầu tư đánh giá đúng đặc điểm sản xuất, nguy cơ cháy nổ, quy mô nhà xưởng và đưa ra giải pháp phù hợp ngay từ đầu, hạn chế điều chỉnh bản vẽ hoặc phát sinh chi phí khi thi công.
PCCC Ngày Đêm là đơn vị tư vấn, thiết kế phòng cháy chữa cháy nhà xưởng với kinh nghiệm triển khai nhiều loại công trình sản xuất, kho hàng và nhà máy. Đội ngũ kỹ thuật có chuyên môn, am hiểu các quy chuẩn, tiêu chuẩn PCCC và đặc thù của từng dây chuyền sản xuất, từ đó đưa ra phương án thiết kế phù hợp với công năng và mức độ nguy hiểm cháy của công trình.
PCCC Ngày Đêm thực hiện đồng bộ nhiều hạng mục như hệ thống báo cháy tự động, sprinkler, họng nước chữa cháy, máy bơm PCCC, bể nước, đèn sự cố, biển chỉ dẫn thoát nạn, hệ thống hút khói và các giải pháp PCCC chuyên dụng theo yêu cầu của từng dự án. Hồ sơ PCCC được triển khai rõ ràng, chú trọng tính đồng bộ giữa bản vẽ PCCC với kiến trúc, kết cấu và hệ thống kỹ thuật khác để thuận lợi cho thi công và nghiệm thu.
Đặc biệt, khi lựa chọn thi công PCCC trọn gói, chủ đầu tư còn được miễn phí 100% bản vẽ thiết kế PCCC, giúp tiết kiệm chi phí và bảo đảm sự thống nhất giữa thiết kế và thi công. PCCC Ngày Đêm cũng hỗ trợ xuyên suốt từ khảo sát, tư vấn, thiết kế, hoàn thiện hồ sơ, thẩm duyệt đến thi công và nghiệm thu, giúp chủ đầu tư giảm bớt thời gian và hạn chế sai sót trong quá trình triển khai.
Nếu bạn đang cần tư vấn, thiết kế PCCC cho nhà xưởng, nhà máy hoặc kho hàng, liên hệ ngay PCCC Ngày Đêm qua hotline 0919 297 776 để được khảo sát, tư vấn giải pháp và báo giá phù hợp với công trình.
