Thiết kế PCCC homestay, villa cần khảo sát kỹ số tầng, diện tích, công năng, khu bếp, gara, khu BBQ và số người lưu trú. Các quy định PCCC mới từ năm 2025 cũng đặt ra yêu cầu cụ thể hơn về phương tiện báo cháy, chữa cháy, thoát nạn và cứu nạn cứu hộ
Quy chuẩn mới cho thiết kế PCCC homestay, villa
Từ ngày 30/12/2025, QCVN 10:2025/BCA chính thức có hiệu lực, quy định về trang bị và bố trí phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cho nhà và công trình. Quy chuẩn này áp dụng đối với công trình xây mới cũng như trường hợp cải tạo làm tăng quy mô, thay đổi công năng hoặc thay đổi mức độ nguy hiểm cháy, nổ.
Đối với thiết kế PCCC homestay và thiết kế PCCC villa, chủ đầu tư không nên chỉ dựa vào số phòng để lựa chọn thiết bị. Phương án phải xem xét đồng thời công năng, số tầng, diện tích, chiều cao PCCC, số người sử dụng, khu bếp, khu để xe, hồ bơi, phòng kỹ thuật và đặc điểm thoát nạn.
QCVN 10:2025/BCA quy định các nhóm phương tiện như hệ thống báo cháy tự động, chiếu sáng sự cố, chỉ dẫn thoát nạn, hệ thống cấp nước chữa cháy, họng nước chữa cháy trong nhà, chữa cháy tự động, bình chữa cháy và một số phương tiện CNCH. Vì vậy, hồ sơ thiết kế PCCC homestay cần được lập dựa trên đúng quy mô thực tế thay vì áp dụng một mẫu chung cho mọi công trình.
Song song với QCVN 10:2025/BCA, giải pháp về an toàn cháy của nhà và công trình vẫn cần đối chiếu QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023, cùng các tiêu chuẩn kỹ thuật phù hợp với từng hệ thống..
Thiết kế PCCC homestay, villa theo quy mô & dịch vụ
Không phải homestay hay villa nào cũng có cùng yêu cầu PCCC vì tính chất, quy mô hạng mục khác nhau. Việc phân loại, kiểm tra ngay từ đầu giúp lựa chọn đúng giải pháp thiết kế PCCC, hạn chế phát sinh chi phí khi thi công và kiểm tra.
Thiết kế PCCC homestay quy mô nhỏ (dưới 5 phòng)
Homestay dưới 5 phòng thường có diện tích không quá lớn nhưng lại có đặc điểm nhiều người lưu trú, sử dụng điện, thiết bị gia dụng, bếp và các vật dụng dễ cháy. Đặc biệt, một số công trình cải tạo từ nhà ở nên mặt bằng ban đầu chưa được thiết kế cho mục đích lưu trú.
Khi thiết kế PCCC homestay quy mô nhỏ, trước hết cần kiểm tra lối thoát nạn từ phòng ngủ đến khu vực an toàn. Cầu thang, hành lang, cửa ra vào và lối thoát phụ phải được bố trí sao cho khách có thể nhận biết và sử dụng nhanh khi có sự cố.
Hệ thống báo cháy cần được tính toán theo diện tích, chiều cao và công năng từng khu vực.Đối với nút nhấn báo cháy,bản vẽ thiết kế cần thể hiện rõ vị trí lắp đặt thường ở độ cao khoảng 1,4 m ± 0,2 m tính từ mặt sàn. Bình chữa cháy phải được bố trí cho tất cả các khu vực trong nhà, công trình, kể cả nơi đã có hệ thống chữa cháy.
Với công trình nhỏ, giải pháp PCCC không nhất thiết phải sử dụng hệ thống có cấu hình phức tạp. Quan trọng là thiết bị được bố trí đúng vị trí, có khả năng phát hiện cháy sớm và hỗ trợ người lưu trú thoát nạn.
Thiết kế PCCC homestay kết hợp kinh doanh dịch vụ
Homestay có thêm nhà hàng, quán cà phê, khu BBQ, bếp tập thể, phòng massage hoặc khu vui chơi sẽ có nguy cơ cháy cao hơn mô hình chỉ lưu trú. Đặc biệt, khu bếp cần được đánh giá riêng về nguồn nhiệt, thiết bị gas, điện, dầu mỡ và hệ thống hút khói.
QCVN 06:2022/BXD, Sửa đổi 1:2023 có quy định liên quan đến gian phòng chuẩn bị đồ ăn có thiết bị đun nấu công suất trên 10 kW; Bộ Xây dựng đã hướng dẫn rằng mức 10 kW được xác định theo tổng công suất của các thiết bị đun nấu trong gian phòng. Do đó, khi thiết kế PCCC homestay kết hợp kinh doanh, kỹ sư cần khảo sát thực tế công suất thiết bị, vị trí bếp, vật liệu hoàn thiện, đường thoát nạn và cách ngăn cách khu vực có nguy cơ cháy với khu lưu trú.
Tùy quy mô, hồ sơ có thể tính toán và bố trí hệ thống báo cháy, bình chữa cháy, họng nước chữa cháy, chữa cháy tự động, đèn sự cố và biển chỉ dẫn thoát nạn. Việc lựa chọn thiết bị phải căn cứ vào quy chuẩn và đặc điểm thực tế thay vì lắp đặt theo danh sách cố định.
Thiết kế PCCC villa nghỉ dưỡng và biệt thự cho thuê
Villa nghỉ dưỡng thường có diện tích lớn hơn, nhiều phòng ngủ và nhiều khu chức năng như bếp, phòng khách, gara, sân vườn, hồ bơi, khu BBQ hoặc phòng giải trí. Một số villa còn có nhiều tầng và bố trí phòng ngủ ở các khu vực tách biệt. Vì vậy, thiết kế PCCC villa cần xây dựng phương án tổng thể từ phòng ngừa cháy, phát hiện cháy, chữa cháy ban đầu đến thoát nạn. Các khu vực có nguy cơ cháy khác nhau cần được phân tích riêng để lựa chọn thiết bị phù hợp.
Đối với villa nhiều tầng, hệ thống báo cháy cần bảo đảm tín hiệu được truyền về vị trí kiểm soát thuận tiện. Đèn chiếu sáng sự cố và biển EXIT cần được bố trí trên tuyến thoát nạn để hỗ trợ khách lưu trú trong trường hợp mất điện hoặc có khói.
Nếu villa có gara kín, khu bếp lớn hoặc phòng kỹ thuật, đây là những khu vực cần được chú ý trong quá trình thiết kế PCCC villa. Ngoài ra, khoảng cách giữa các khối nhà, vật liệu xây dựng, cửa và kết cấu ngăn cháy cũng cần được xem xét theo QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023.
So sánh yêu cầu PCCC giữa villa ở và homestay
Khi thiết kế PCCC villa, homestay đối với các chủ kinh doanh xây dựng lên mục đích cho thuê giống nhau nhưng khi lên bản vẽ và hình thức nghiệm thu sẽ khác nhau. Đối với thiết kế PCCC villa nguyên căn thường chỉ lập hồ sơ thiết kế nội bộ, còn với homestay bắt buộc phải có dấu thẩm duyệt trên bản vẽ kỹ thuật.
Yêu cầu bản vẽ Thiết kế của Villa cho thuê
Do đặc thù thuê nguyên căn, bản vẽ PCCC không quá phức tạp và thường lồng ghép trực tiếp vào hồ sơ kiến trúc:
Mặt bằng bố trí thiết bị: Thể hiện vị trí đặt bình chữa cháy (thường ở góc cầu thang, cửa ra vào), vị trí nút ấn báo cháy khẩn cấp và các đầu báo khói độc lập.
Bản vẽ đường thoát nạn: Chỉ cần vẽ sơ đồ mũi tên thoát nạn trực quan treo tại phòng khách để khách thuê dễ quan sát khi nhận bàn giao nhà.
Yêu cầu bản vẽ Thiết kế của Homestay
Phải lập thành Hồ sơ thiết kế kỹ thuật PCCC độc lập, có dấu và chữ ký của đơn vị tư vấn có chứng chỉ hành nghề:
Bản vẽ phân vùng cháy và giới hạn chịu lửa: Thể hiện rõ các bức tường, vách ngăn giữa các phòng khách thuê và buồng thang phải đạt tiêu chuẩn chống cháy (ví dụ: vách thạch cao chống cháy 60 phút, cửa ngăn cháy EI30).
Bản vẽ Sơ đồ nguyên lý và Mặt bằng Báo cháy: Chỉ rõ đường đi của dây tín hiệu từ tủ trung tâm đến từng đầu báo khói trong mỗi phòng ngủ của khách, chuông báo cháy bố trí ở hành lang sao cho áp lực âm thanh đủ lớn (>75 dBA) để làm tỉnh giấc khách đang ngủ.
Bản vẽ Hệ thống đèn sự cố: Tính toán vị trí đặt đèn hiển thị Exit, đèn khẩn cấp trên mặt bằng sao cho không có vùng tối khi tòa nhà bị ngắt điện hoàn toàn.
Bản vẽ Hệ thống cấp nước chữa cháy (nếu có): Thể hiện chi tiết sơ đồ thủy lực, đường kính ống cấp nước, vị trí họng nước chữa cháy trong nhà, bản vẽ bể nước mái phục vụ PCCC.
Hướng dẫn checklist thiết kế PCCC homestay, villa đầy đủ
Trước khi thi công và nhận thiết kế PCCC cần kiểm tra lại hồ sơ thiết kế với các bản vẽ sau
- Bản vẽ Kiến trúc tổng thể: Thể hiện rõ đường giao thông cho xe chữa cháy tiếp cận (chiều rộng mặt đường tối thiểu 3.5m, chiều cao khoảng thông thoáng tối thiểu 4.5m).
- Bản vẽ Mặt bằng Thoát nạn:Có mũi tên chỉ hướng thoát nạn từ mọi vị trí trong phòng ra hành lang và xuống cầu thang.Thể hiện rõ khoảng cách thoát nạn (từ cửa phòng xa nhất đến lối ra an toàn không quá 25m).Thể hiện vị trí lắp đặt sơ đồ chỉ dẫn thoát nạn (thường đặt ở sảnh chính và cửa mỗi tầng).
- Bản vẽ Hệ thống Báo cháy:Vị trí tủ trung tâm báo cháy (đặt ở tầng 1, nơi lễ tân hoặc bảo vệ dễ quan sát).Vị trí các đầu báo khói (bố trí tại tất cả phòng ngủ, hành lang, phòng khách).Vị trí đầu báo nhiệt gia tăng/cố định (bắt buộc tại khu vực nhà bếp, không dùng đầu báo khói ở đây để tránh báo giả).Vị trí nút ấn khẩn cấp và chuông/đèn chớp báo cháy (đặt tại các lối đâm ra hành lang, cao 1.25m – 1.5m so với mặt sàn).
- Bản vẽ Hệ thống Chiếu sáng sự cố:Vị trí đèn EXIT (chỉ dẫn lối ra) đặt phía trên các cửa thoát nạn, ngã rẽ hành lang.Vị trí đèn chiếu sáng khẩn cấp (đèn mắt ếch) đặt tại cầu thang, hành lang để chiếu sáng khi mất điện.
- Bản vẽ Hệ thống Chữa cháy (Nếu công trình thuộc diện phải làm hệ thống nước):Sơ đồ trạm bơm chữa cháy, bể nước mái hoặc bể ngầm PCCC.Vị trí các họng nước vách tường (tủ PCCC) hoặc các đầu phun tự động Sprinkler. Vị trí bố trí bình chữa cháy xách tay (bình bột ABC 4kg hoặc bình khí CO2 3kg).
Checklist này giúp chủ đầu tư phát hiện sớm các điểm thiếu trước khi chuyển sang giai đoạn thi công. Đặc biệt với công trình cải tạo, việc khảo sát hiện trạng có vai trò quan trọng vì hệ thống điện, cầu thang, cửa và mặt bằng có thể không còn phù hợp với công năng lưu trú.
Những lưu ý khi thiết kế PCCC homestay, villa
Không sử dụng 1 bản vẽ mẫu cho mọi công trình: Mỗi villa có kiến trúc, số tầng, chiều cao, diện tích và công năng khác nhau. Sao chép bản vẽ từ công trình khác có thể dẫn đến vị trí đầu báo, đèn EXIT, bình chữa cháy hoặc đường thoát nạn không phù hợp.
Thiết kế PCCC ngay từ giai đoạn kiến trúc:Nếu PCCC được triển khai sau khi hoàn thiện kiến trúc, chủ đầu tư có thể phải đục tường, thay đổi trần, bổ sung đường ống hoặc điều chỉnh cửa. Đưa kỹ sư PCCC vào từ đầu giúp đồng bộ hệ thống và hạn chế chi phí phát sinh. Bộ Xây dựng cũng khuyến nghị các kỹ sư thiết kế PCCC tham gia ngay từ giai đoạn đầu của dự án.
Chú ý khu bếp và khu BBQ: Bếp là khu vực cần được đánh giá kỹ về nguồn nhiệt, điện, gas và dầu mỡ. Villa nghỉ dưỡng có BBQ ngoài trời cũng cần xác định vị trí phù hợp, khoảng cách với vật liệu dễ cháy và phương tiện chữa cháy ban đầu.
Gara kín có thể tích tụ khói và nhiệt khi xảy ra cháy. Nếu có xe điện hoặc khu vực sạc, cần xem xét riêng nguồn điện, thiết bị bảo vệ và phương án xử lý sự cố trong thiết kế tổng thể.
Biển EXIT, đèn sự cố, hướng thoát nạn và vị trí phương tiện chữa cháy cần dễ nhìn, dễ hiểu và không bị che khuất bởi nội thất hoặc vật dụng trang trí.
17+ năm kinh nghiệm thiết kế, thi công, bảo trì PCCC homestay, villa
Với hơn 17 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực PCCC, PCCC Ngày Đêm cung cấp giải pháp từ khảo sát hiện trạng, tư vấn phương án, lập bản vẽ thiết kế PCCC homestay, thiết kế PCCC villa đến thi công, kiểm tra và bảo trì hệ thống.
Điểm quan trọng trong quá trình triển khai là không áp dụng một cấu hình thiết bị cố định cho tất cả công trình. Kỹ thuật viên cần khảo sát số tầng, diện tích, số phòng, công năng, khu bếp, gara, hệ thống điện và điều kiện thoát nạn trước khi đưa ra phương án.
Đối với công trình đang cải tạo, đội ngũ có thể kiểm tra hệ thống hiện hữu và xác định những hạng mục cần bổ sung, thay thế hoặc điều chỉnh. Với công trình xây mới, phương án PCCC được phối hợp cùng kiến trúc và điện ngay từ đầu để giảm xung đột trong quá trình thi công.
PCCC Ngày Đêm cũng hỗ trợ thiết kế, thi công và bảo trì PCCC theo từng quy mô công trình, giúp chủ homestay và villa có phương án an toàn, phù hợp với công năng sử dụng và các quy định PCCC hiện hành.
Lưu ý: Yêu cầu cụ thể đối với từng homestay hoặc villa cần được xác định trên hồ sơ thiết kế và hiện trạng thực tế. QCVN 10:2025/BCA hiện là quy chuẩn quan trọng về trang bị, bố trí phương tiện PCCC và CNCH, có hiệu lực từ 30/12/2025; Cục Cảnh sát PCCC và CNCH cũng đã ban hành tài liệu hướng dẫn áp dụng một số nội dung của quy chuẩn này.
Thiết kế PCCC homestay, villa cần được thực hiện dựa trên hiện trạng, quy mô và công năng thực tế thay vì áp dụng một mẫu thiết kế chung. Từ hệ thống báo cháy, phương tiện chữa cháy, chiếu sáng sự cố đến lối thoát nạn đều cần được tính toán đồng bộ ngay từ đầu để vừa đảm bảo an toàn vừa hạn chế chi phí cải tạo về sau.
Với hơn 17 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực PCCC, PCCC Ngày Đêm hỗ trợ khảo sát, tư vấn, thiết kế, thi công và bảo trì hệ thống PCCC cho homestay, villa theo từng nhu cầu cụ thể. Chủ đầu tư có thể liên hệ để được tư vấn phương án phù hợp trước khi triển khai công trình.
